Cadmium
Wzór chemiczny: Cd
Kadm rodzimy to rzadki pierwiastek rodzimy o metalicznym połysku, występujący w postaci niewielkich, heksagonalnych płytek i łusek.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1-2
- Barwa
- Tin-white with bluish tint
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Gray
- Gęstość
- 8.65
- Łupliwość
- Perfect on {0001}
- Przełam
- Hackly
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Hexagonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kadm rodzimy rozpoznaje się po jego metalicznym połysku, srebrzystobiałej barwie (na świeżej powierzchni), dużej gęstości oraz ekstremalnej miękkości (daje się zarysować paznokciem). Charakterystyczna jest również jego forma występowania w postaci drobnych, heksagonalnych płytek lub łusek. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi pierwiastkami rodzimymi, takimi jak cyna, ołów czy cynk. Od cyny rodzimej odróżnia go nieco inna forma kryształów. Od ołowiu jest twardszy (ołów ma twardość 1.5) i lżejszy. Cynk rodzimy jest jeszcze rzadszy i ma podobne właściwości, jednak pewne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej (EDS). ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie heksagonalnym. Najczęściej tworzy bardzo małe, cienkie, sześcioboczne płytki i blaszki. Rzadziej spotykany jest w formie skupień ziarnistych lub jako powłoki na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Kadm rodzimy jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w strefach utleniania złóż kruszców, głównie cynku. Może również tworzyć się w aktywnych środowiskach wulkanicznych, gdzie wytrąca się z gazów (fumaroli), jak zaobserwowano na wulkanie Kudriawy. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami cynku, takimi jak sfaleryt i smitsonit. W środowiskach wulkanicznych towarzyszą mu inne minerały sublimacyjne, np. greenockit (siarczek kadmu). ## Lokalizacje Potwierdzone wystąpienia kadmu rodzimego są nieliczne. Najważniejsze stanowiska to Ust´-Channinskoje w Jakucji (Rosja), gdzie został znaleziony w formie płytek w żyłach hydrotermalnych, oraz wulkan Kudriawy na Kurylach, gdzie powstaje współcześnie z gazów wulkanicznych. Znany jest również z kopalni Enterprise w rejonie Keno Hill w kanadyjskim Jukonie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów, co jest niezwykle rzadkie. Nawet mikroskopijne, ale dobrze uformowane heksagonalne płytki są wysoko cenione. Ważna jest również asocjacja z innymi minerałami, tworząca estetyczną kompozycję na matrycy skalnej. Ze względu na rzadkość, każdy udokumentowany okaz ma znaczną wartość naukową i kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z Rosji, szczególnie z Jakucji (Ust´-Channinskoje) oraz z wulkanu Kudriawy na Wyspach Kurylskich. Materiał z tych lokalizacji jest uważany za klasyczny dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy kadmu rodzimego są niezwykle delikatne i rzadkie, dlatego generalnie nie zaleca się ich czyszczenia. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia luźnych pyłów. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Kadm jest wrażliwy na wilgoć i tlen z powietrza, co powoduje jego matowienie i powstawanie ciemnego nalotu. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi. Ze względu na swoją miękkość jest bardzo podatny na zarysowania. Kadm i jego związki są toksyczne - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, suchych pojemnikach lub pudełkach typu "perky box", aby ograniczyć dostęp powietrza i wilgoci. Najlepiej trzymać je w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i światła słonecznego. Ze względu na toksyczność, powinien być przechowywany poza zasięgiem dzieci i zwierząt.