Cabvinite
Wzór chemiczny: Th<sup>4+</sup><sub>2</sub>F<sub>7</sub>(OH)·3H<sub>2</sub>O
Cabvinit jest niezwykle rzadkim minerałem fluorku toru, tworzącym mikroskopijne, bezbarwne kryształy i występującym tylko w jednej lokalizacji na świecie.
Opis
## Charakterystyka Cabvinit to uwodniony fluorek wodorotlenowy toru, należący do minerałów ekstremalnie rzadkich. Występuje w postaci niewielkich, sferulitycznych lub rozetowych agregatów, które mogą osiągać do 0.2 mm średnicy. Agregaty te zbudowane są z bardzo małych, cienkich, listewkowych kryształów. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jest klasyfikowany jako mikrominerał, a jego obserwacja wymaga użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy cabvinitu są przezroczyste i charakteryzują się szklistym połyskiem. Gęstość minerału, obliczona na podstawie jego składu i struktury krystalicznej, wynosi 4.75 g/cm³. Twardość w skali Mohsa nie została dotychczas określona. ## Barwy i odmiany Cabvinit jest minerałem bezbarwnym. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku. Jego nazwa honoruje Charlesa "Caba" V. Vinenta (1923–2005), kalifornijskiego kolekcjonera minerałów, który zebrał pierwsze próbki tego minerału. Miejscem typowym, czyli jedynym potwierdzonym miejscem występowania, jest Spor Mountain w stanie Utah, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, cabvinit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych oraz cenny okaz w zaawansowanych kolekcjach minerałów rzadkich i mikrominerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja cabvinitu jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego silna radioaktywność, którą można wykryć za pomocą licznika Geigera. Wizualnie, charakterystyczne są sferulityczne agregaty złożone z drobnych, listewkowych kryształów. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych analiz, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza składu chemicznego (EDS), w celu stwierdzenia obecności toru i fluoru. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi, wtórnymi mikrominerałami występującymi w tej samej lokalizacji. Pewne odróżnienie od wizualnie podobnych minerałów, takich jak bertrandyt, jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie testu na radioaktywność oraz analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy sferulityczne i rozetowe skupienia zbudowane z wydłużonych, listewkowych kryształów o rombowej symetrii. Pojedyncze kryształy są zbyt małe, aby można je było obserwować gołym okiem.
Środowisko geologiczne
## Geneza Cabvinit jest minerałem wtórnym, powstającym w niskotemperaturowych warunkach hydrotermalnych. Formuje się w pustkach i szczelinach w obrębie zmienionych (utwardzonych) tufów wulkanicznych, w złożach bogatych w beryl i fluor. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z fluorytem, bertrandytem oraz hematytem. ## Lokalizacje Jedynym znanym na świecie miejscem występowania cabvinitu jest jego lokalizacja typowa - złoże bertrandytu i fluorytu na górze Spor Mountain (Thomas Range), w hrabstwie Juab, w stanie Utah, USA.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości W przypadku mikrominerału, jakim jest cabvinit, o wartości okazu decyduje przede wszystkim bogactwo występowania - ilość i wielkość agregatów na matrycy skalnej. Najwyżej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, wyraźnymi sferulitami lub rozetami, które nie są uszkodzone. Atrakcyjność podnosi kontrastujące tło, na przykład ciemniejszy hematyt lub fioletowy fluoryt. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie - Spor Mountain w Utah, USA. Jest to minerał poszukiwany przez specjalistów gromadzących rzadkie gatunki oraz mikrominerały.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy cabvinitu są niezwykle delikatne i małe. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Kurz można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej lub puszki ze sprężonym powietrzem, używanego z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać **Minerał jest silnie radioaktywny** ze względu na wysoką zawartość toru. Należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu i bezpośredniego, długotrwałego kontaktu ze skórą. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. Nie należy go przechowywać w miejscach stałego przebywania ludzi (biurka, sypialnie). Należy chronić go przed wysoką temperaturą, chemikaliami i uszkodzeniami mechanicznymi. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie cabvinitu w specjalistycznym, ołowianym pojemniku przeznaczonym dla minerałów radioaktywnych, z dala od innych okazów w kolekcji, aby zapobiec ich uszkodzeniu przez promieniowanie. Pojemnik powinien być wyraźnie oznaczony międzynarodowym symbolem radioaktywności. Przechowywać w suchym miejscu.