Cabrerite

Wzór chemiczny: Ni₂+Mg₂(As₅+O₄)₂·₈H₂O

Cabrerite to magnezowa odmiana annabergitu, rzadki arsenian niklu i magnezu, tworzący charakterystyczne, zielone naloty i skorupy.

## Charakterystyka Cabrerite jest magnezową odmianą annabergitu, stanowiąc ogniwo pośrednie w szeregu izomorficznym pomiędzy czystym niklowym annabergitem (Ni₃(AsO₄)₂·8H₂O) a magnezowym hörnesitem (Mg₃(AsO₄)₂·8H₂O). Nie jest uznawany za odrębny gatunek mineralny. Występuje najczęściej w postaci delikatnych, kruchych nalotów, ziemistych skupień lub naskorupień. Rzadziej tworzy drobne, igiełkowe lub włoskowe kryształy zebrane w promieniste agregaty i pęczki. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, jabłkowozielona barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 1.5-2.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Połysk na ścianach kryształów jest szklisty, na powierzchniach łupliwości perłowy, a w skupieniach ziemistych matowy lub tępy. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Gęstość waha się w zależności od proporcji niklu do magnezu, wynosząc od około 3.0 do 3.3 g/cm³. ## Barwy i odmiany Typowa barwa cabreritu jest jabłkowozielona, ale może być też zielonkawobiała, żółtozielona lub niemal biała, w zależności od zawartości magnezu - im go więcej, tym barwa jest jaśniejsza. Nazwa "cabrerite" sama w sobie określa odmianę, nie tworzy on dalszych pododmian. ## Historia i nazwa Nazwa, nadana przez Jamesa D. Danę w 1868 roku, pochodzi od miejsca pierwotnego znalezienia - Sierra Cabrera w Hiszpanii. Współcześnie nazwa ta ma znaczenie historyczne i jest używana do określenia magnezowej odmiany annabergitu, jednak Międzynarodowa Asocjacja Mineralogiczna (IMA) nie uznaje cabreritu za osobny minerał. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, kruchość i toksyczność (zawartość arsenu), cabrerite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów i naukowców badających wtórne minerały stref utleniania.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1.5-2.5
Połysk: Vitreous, Pearly, Earthy
Rysa: White to pale green
Gęstość: 3.0-3.3
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent to opaque
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest jabłkowozielona barwa w połączeniu z bardzo niską twardością i występowaniem w formie nalotów lub drobnych igiełkowych kryształów w strefach utleniania złóż niklu. Często towarzyszą mu inne arseniany. ## Odróżnianie od podobnych Od annabergitu jest niemożliwy do odróżnienia bez analizy chemicznej potwierdzającej znaczną zawartość magnezu. Od erytrynu (różowy do fioletowego) odróżnia go barwa. Malachit, choć bywa zielony, jest twardszy i gwałtownie reaguje z kwasem solnym, w przeciwieństwie do cabreritu. Inne zielone minerały wtórne, jak garnieryt, mają inne środowisko powstawania i są zazwyczaj twardsze. ## Formy kryształów Kryształy, jeśli wykształcone, są jednoskośne, bardzo małe i mają postać igiełkową (acykularną) lub włoskową. Zazwyczaj tworzą promieniste lub splątane agregaty, a najczęściej występują jako ziemiste i pylaste naloty oraz skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Cabrerite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) kruszcowych złóż hydrotermalnych, bogatych w minerały niklu i arsenu, takie jak nikielin czy gersdorfit. Do jego powstania niezbędna jest obecność magnezu w skałach otaczających złoże, na przykład w dolomitach lub serpentynitach, z których jest on wymywany przez wody krążące w górotworze. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z annabergitem, erytrynem (kobaltowym odpowiednikiem annabergitu), farmakolitem, gipsem, kalcytem, a także z pierwotnymi minerałami kruszcowymi niklu i arsenu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska dla okazów historycznie określanych jako cabrerite to Sierra Cabrera w Hiszpanii oraz kopalnie w rejonie Laurion w Grecji, gdzie występowały magnezowe odmiany annabergitu. Znajdowany jest również w niektórych złożach niklu w Niemczech (Saksonia) i Maroku.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami tworzącymi puszyste lub promieniste agregaty. Intensywna, jabłkowozielona barwa jest kluczowym czynnikiem podnoszącym atrakcyjność. Wysoko oceniane są również bogate naskorupienia na kontrastującym podłożu skalnym (matriksie) oraz asocjacje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, np. erytrynem. ## Popularne stanowiska Za klasyczne lokalizacje, z których pochodzą najlepsze okazy magnezowego annabergitu (cabreritu), uważa się grecki Laurion oraz, w mniejszym stopniu, historyczne stanowisko w Sierra Cabrera w Hiszpanii. Okazy z tych miejsc mają największą wartość dla kolekcjonerów ze względu na ich znaczenie historyczne i jakość.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy cabreritu są niezwykle delikatne i wrażliwe. Należy czyścić je wyłącznie na sucho, używając bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Zdmuchiwanie pyłu sprężonym powietrzem z dużej odległości również jest dopuszczalne. Absolutnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał ten jest wrażliwy na wilgoć, która może prowadzić do jego powolnego rozkładu. Należy unikać kwasów i detergentów. Jako uwodniony arsenian, jest także wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody i zniszczenie struktury. Ze względu na zawartość arsenu jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Najlepiej przechowywać okazy w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i nagłymi zmianami wilgotności. Przechowywanie w stabilnej temperaturze pokojowej, z dala od bezpośredniego światła słonecznego, zapewni zachowanie jego formy i barwy.