Cabalzarite

Wzór chemiczny: CaMg₂(As⁵⁺O₄)₂·2H₂O

Kabalcaryt to rzadki, różowoczerwony arsenian wapnia i magnezu, tworzący drobne, szkliste kryształy w złożach manganu.

## Charakterystyka Kabalcaryt jest uwodnionym arsenianem wapnia i magnezu, należącym do grupy rosellitu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Kryształy te tworzą rozetowe lub promieniste agregaty, a także cienkie naskorupienia na powierzchni skał. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Kryształy kabalcarytu wykazują szklisty połysk i są przezroczyste do przeświecających. Twardość w skali Mohsa wynosi około 3.5, a jego gęstość to w przybliżeniu 3.45 g/cm³. Minerał ten jest kruchy. ## Barwy i odmiany Kabalcaryt charakteryzuje się intensywną, różowoczerwoną do czerwonej barwą. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w alpejskich złożach manganu w dolinie Falotta, w kantonie Gryzonia w Szwajcarii. Został opisany w 1998 roku przez Joëla Bruggera, Stefana Graesera, Nicolasa Meisser i Petera Berlepscha. Nazwa "kabalcaryt" honoruje Waltera Cabalzar-Solèrgo (1919-2007), szwajcarskiego kolekcjonera minerałów, który znalazł pierwsze próbki tego minerału. ## Zastosowania Kabalcaryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym przez wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów (tzw. mikromontów).

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Barwa
Light brownish to salmon-pink or orange-brown.
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.89
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Irregular/Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi kabalcarytu są jego intensywnie różowoczerwona barwa, występowanie w formie drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetowe agregaty oraz specyficzne środowisko geologiczne. Reakcja z kwasem solnym (gwałtowne rozpuszczanie) jest silną wskazówką diagnostyczną, ale niszczy próbkę. ## Odróżnianie od podobnych Kabalcaryt można pomylić z innymi różowymi lub czerwonymi arsenianami z grupy rosellitu, takimi jak rosellit czy brandtyt. Rosellit ma podobny kolor, ale krystalizuje w układzie jednoskośnym i ma inny skład chemiczny (zawiera kobalt zamiast magnezu). Brandtyt również jest podobny, ale zawiera mangan. Ostateczne odróżnienie tych minerałów wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, zwykle o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, spłaszczone. Często tworzą wachlarzowate, promieniste lub rozetowe skupienia i agregaty. Występują także w formie cienkich powłok i naskorupień na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Kabalcaryt jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów hydrotermalnych lub metamorficznych w obrębie złóż rud manganu i żelaza. Tworzy się w szczelinach i pustkach skalnych, krystalizując z roztworów bogatych w arsen, wapń i magnez. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami manganu i arsenianami. W lokalizacji typowej (Falotta, Szwajcaria) znaleziono go w towarzystwie brandtytu, sarkinitu, berzeliitu, ekdemitu, a także kwarcu, barytu i kalcytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania kabalcarytu jest dolina Falotta w regionie Oberhalbstein (Surses) w kantonie Gryzonia w Szwajcarii. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kabalcarytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są próbki z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi rozetami lub wachlarzami kryształów o intensywnej, różowoczerwonej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest jego lokalizacja typowa - dolina Falotta w Szwajcarii. Okazy z tego miejsca są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach alpejskich oraz rzadkich gatunkach (tzw. "systematyków").

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na rozpuszczalność w kwasach, kontakt z wodą, zwłaszcza zdemineralizowaną, powinien być jak najkrótszy. Najbezpieczniejsze jest czyszczenie na sucho. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami (w tym kwasem solnym), które gwałtownie go rozpuszczają. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, która może spowodować utratę wody z jego struktury. Unikać ultradźwiękowych myjek i twardych szczotek, które mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Przechowywanie Okazy kabalcarytu, zazwyczaj w formie mikromontów, powinny być przechowywane w zamykanych, przezroczystych pudełkach (perky box), które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i skrajne wahania temperatury.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej