Burnettite

Wzór chemiczny: CaV<sup>3+</sup>AlSiO<sub>6</sub>

Burnettyt to rzadki, ciemnozielony minerał z grupy klinopiroksenów, znajdowany wyłącznie w meteorytach bogatych w wapń i glin.

## Charakterystyka Burnettyt jest minerałem z grupy klinopiroksenów, należącym do piroksenów wanadowych. Tworzy bardzo małe, anhedralne (nie wykazujące własnych form krystalograficznych) ziarna, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 20 mikrometrów. Występuje jako składnik inkluzji bogatych w wapń i glin (CAI) w chondrytach węglistych. Jego barwa jest ciemnozielona, a ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, większość cech fizycznych jest trudna do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, wiele właściwości fizycznych burnettytu, takich jak twardość, gęstość, połysk czy przełam, nie zostało precyzyjnie zmierzonych. Twardość jest szacowana na podstawie podobnych piroksenów na około 6 w skali Mohsa. Połysk opisywany jest jako szklisty. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się ciemnozieloną barwą. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Burnettyt został po raz pierwszy opisany w 2013 roku po znalezieniu go w inkluzji typu B (nazwanej "Inclusion 5") w meteorycie Allende, który spadł w Meksyku w 1969 roku. Nazwa minerału honoruje Donalda S. Burnetta, profesora kosmochemii w California Institute of Technology, za jego wkład w badania nad procesami zachodzącymi we wczesnym Układzie Słonecznym. ## Zastosowania Burnettyt nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik warunków fizykochemicznych panujących w mgławicy słonecznej podczas formowania się najstarszych ciał stałych w naszym Układzie Słonecznym.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Vitreous
Rysa
Light green
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja burnettytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikrosonda elektronowa (EMPA) i spektroskopia. W warunkach kolekcjonerskich lub terenowych jest nierozpoznawalny. W obrazie mikroskopowym wyróżnia się ciemnozieloną barwą i współwystępowaniem z innymi minerałami w inkluzjach CAI. ## Odróżnianie od podobnych Burnettyt jest wizualnie podobny do innych piroksenów znajdowanych w inkluzjach CAI, takich jak diopsyd, hedenbergit czy esseneit. Ostateczne odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, zwłaszcza potwierdzenia dominacji wanadu trójwartościowego (V³⁺) na jednym z miejsc w strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Burnettyt tworzy wyłącznie mikroskopijne, anhedralne ziarna, często o nieregularnym kształcie, występujące w obrębie agregatów mineralnych.

Środowisko występowania

## Geneza Burnettyt krystalizuje w bardzo specyficznych warunkach, w wysokich temperaturach i przy niskim ciśnieniu, jakie panowały w pierwotnej mgławicy słonecznej. Powstaje w bogatych w wapń i glin inkluzjach (CAI) wewnątrz chondrytów węglistych. Uważa się, że jest jednym z najwcześniej krystalizujących krzemianów w Układzie Słonecznym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla inkluzji CAI, takimi jak spinel, melilit, anortyt, grossyt, perowskit oraz inne pirokseny (np. diopsyd tytanowy). ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone miejsce występowania burnettytu to meteoryt Allende, który spadł w stanie Chihuahua w Meksyku. Został znaleziony w konkretnej inkluzji CAI w tym meteorycie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, burnettyt nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w formie wyizolowanych okazów. Jego wartość jest czysto naukowa. Dla instytucji badawczych i wyspecjalizowanych kolekcjonerów meteorytów, wartość ma sama próbka meteorytu Allende zawierająca potwierdzone inkluzje CAI z burnettytem. Wartość takiej próbki (zwykle w postaci polerowanej płytki) zależy od jej wielkości, jakości przygotowania i dokumentacji naukowej potwierdzającej obecność minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające burnettyt (zwykle w postaci cienkich płytek polerowanych z meteorytów) nie powinny być czyszczone na mokro. Drobne cząstki pyłu można usuwać za pomocą sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Meteoryty, w których znajduje się burnettyt, mogą zawierać minerały wrażliwe na wilgoć i utlenianie. ## Przechowywanie Próbki z burnettytem należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w suchym środowisku, np. w pudełku z pochłaniaczem wilgoci. Należy chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej