Burkeite

Wzór chemiczny: Na<sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(CO<sub>3</sub>)

Burkeit to rzadki, bezbarwny lub biały minerał z grupy siarczanów i węglanów, tworzący charakterystyczne tabliczkowe kryształy w osadach ewaporatowych.

## Charakterystyka Burkeit to podwójny siarczan i węglan sodu, występujący w postaci kruchych, tabliczkowych lub krótkosłupkowych kryształów. Zazwyczaj jest bezbarwny, biały lub szarawy, niekiedy przybiera odcienie żółtawe lub różowawe. Kryształy często tworzą zbliźniaczenia, co nadaje im charakterystyczny, pseudoheksagonalny wygląd. Występuje w formie skupień ziarnistych, promienistych agregatów lub jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy narosłe na innych minerałach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 3.5 w skali Mohsa i jest stosunkowo lekki, z gęstością około 2.57 g/cm³. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje słabą łupliwość w jednym kierunku i nierówny przełam. Jest rozpuszczalny w wodzie. ## Barwy i odmiany Burkeit jest najczęściej bezbarwny lub biały. Zanieczyszczenia mogą nadawać mu bladożółte, szare lub różowe zabarwienie. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Johna A. Burke'a (1850-1931), amerykańskiego biznesmena i jednego z założycieli firmy, która eksploatowała złoża w Searles Lake w Kalifornii. Minerał został po raz pierwszy opisany przez Williama F. Foshaga w 1921 roku na podstawie okazów z tej właśnie lokalizacji. ## Zastosowania Burkeit nie ma bezpośrednich zastosowań przemysłowych. Jest minerałem o znaczeniu głównie naukowym i kolekcjonerskim, cenionym za dobrze wykształcone kryształy i rzadkość występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.57
Łupliwość
Słaba wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną burkeitu jest jego rozpuszczalność w wodzie. W terenie można go rozpoznać po tabliczkowym pokroju kryształów, często tworzących charakterystyczne zbliźniaczenia o zarysie sześciokąta. Występuje w specyficznym środowisku słonych jezior (ewaporatów). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami ewaporatowymi, takimi jak hanksyt, tenardyt czy trona. Od hanksytu różni się pokrojem kryształów (hanksyt tworzy słupy heksagonalne) i brakiem charakterystycznej dla niego podwójnej piramidy. Od tenardytu i trony odróżnia go forma krystaliczna i testy chemiczne na obecność węglanów i siarczanów. ## Formy kryształów Kryształy burkeitu są rombowe, ale często wykazują pseudoheksagonalny zarys z powodu zbliźniaczeń. Najczęściej tworzy spłaszczone, tabliczkowe kryształy. Występuje również w postaci skupień ziarnistych i promienistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Burkeit jest minerałem pochodzenia ewaporatowego. Krystalizuje z silnie zasolonych, alkalicznych wód w wysychających jeziorach (tzw. playa) w klimacie suchym i gorącym. Powstaje w osadach bogatych w siarczan i węglan sodu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami ewaporatowymi, takimi jak trona, tenardyt, hanksyt, halit, northupit i pirssonit. ## Lokalizacje Najważniejszą i klasyczną lokalizacją dla burkeitu jest Searles Lake w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA, skąd pochodzą najlepsze na świecie okazy. Występuje również w Deep Spring Lake i Borax Lake w Kalifornii. Poza USA jego obecność odnotowano w alkalicznych jeziorach w Turcji (np. w okolicach Ankary) oraz w Egipcie (Wadi El Natrun).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, ostre, przezroczyste i bezbarwne kryształy burkeitu, zwłaszcza te wykazujące wyraźne zbliźniaczenia o pseudoheksagonalnym zarysie. Atrakcyjność okazu podnosi jego wielkość oraz kontrastowe umiejscowienie na matrycy, na przykład na kryształach hanksytu lub trony. Okazy z klasycznej lokalizacji Searles Lake są standardem, do którego porównuje się inne. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i cenione okazy pochodzą z Searles Lake w Kalifornii, USA. Jest to stanowisko typowe, które dostarczyło największych i najlepiej uformowanych kryształów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Burkeit jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, roztworami chemicznymi i wysoką wilgotnością powietrza, która może spowodować jego powolne rozpuszczanie i utratę połysku. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy burkeitu należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku klaserowym z dala od źródeł wilgoci. Warto dodać do pojemnika środek pochłaniający wilgoć (np. żel krzemionkowy).

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej