Bultfonteinite
Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>[SiO<sub>3</sub>(OH)]F·H<sub>2</sub>O
Rzadki krzemian wapnia o różowym zabarwieniu, tworzący promieniste agregaty drobnych, igiełkowych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 2.73
- Łupliwość
- Doskonała wzdłuż {100}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Trójskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną bultfonteinitu są jego promieniste, kuliste agregaty złożone z drobnych, igiełkowych kryształów. Różowawe zabarwienie w połączeniu z tą formą występowania jest silną wskazówką diagnostyczną. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym, co również pomaga w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Bultfonteinit bywa mylony z innymi minerałami tworzącymi promieniste agregaty, takimi jak natrolit czy skolecyt. Odróżnia go od nich niższa twardość (4.5 w porównaniu do 5-5.5 dla zeolitów) oraz odmienne środowisko występowania (skały kontaktowo-metasomatyczne, a nie pęcherze pogazowe w bazaltach). Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych badań, np. metodą XRD. ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone, igiełkowe lub włoskowe. Prawie zawsze występują w postaci promienistych, sferulitycznych agregatów. Rzadko obserwuje się pojedyncze, odizolowane kryształy.
Środowisko występowania
## Geneza Bultfonteinit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych i metasomatycznych na kontakcie intruzji diabazowych z wapieniami lub w brekcjach kimberlitowych. Tworzy się w żyłach i szczelinach przecinających skały bogate w wapń. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z kalcytem, apofyllitem, okenitem, a także z minerałami z grupy zeolitów. W lokalizacji typowej znajdowano go w towarzystwie afwillitu i scawtytu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane stanowiska bultfonteinitu znajdują się w Republice Południowej Afryki, w kompleksie kopalń diamentów w Kimberley (kopalnie Bultfontein, Dutoitspan, Wesselton). Znany jest również z kopalni N'Chwaning w Kuruman (pustynia Kalahari). Poza RPA odnotowano jego wystąpienia w USA (Crestmore, Kalifornia) oraz w Izraelu (formacja Hatrurim).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy bultfonteinitu to te, które tworzą dobrze zdefiniowane, kuliste agregaty o intensywnym, różowym zabarwieniu. Ważny jest brak uszkodzeń delikatnych igiełek oraz estetyczne umiejscowienie na matrycy skalnej, często w towarzystwie kontrastujących minerałów, jak biały kalcyt. Rozmiar agregatów również wpływa na wartość, przy czym okazy o średnicy kilku centymetrów są już uważane za znaczące. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z kopalń w rejonie Kuruman na pustyni Kalahari w RPA (np. kopalnie N'Chwaning). Charakteryzują się one najlepszym wykształceniem i najintensywniejszym kolorem.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest krótkie płukanie w wodzie destylowanej, a następnie dokładne osuszenie. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć delikatne agregaty. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Nie należy go podgrzewać, ponieważ zawiera wodę w strukturze krystalicznej i może ulec dehydratacji. ## Przechowywanie Agregaty bultfonteinitu są bardzo kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Najlepiej przechowywać je w zamykanych pudełkach kolekcjonerskich, wyłożonych miękkim materiałem, z dala od okazów o większej twardości. Należy chronić je przed kurzem i wstrząsami.