Brownmillerite
Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Fe<sup>3+</sup>AlO<sub>5</sub>
Rzadki glinian żelaza i wapnia, występujący głównie w sztucznych materiałach, takich jak cement portlandzki.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Brown
- Gęstość
- 3.74-3.77
- Łupliwość
- Good on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja brownmillerytu w warunkach polowych jest niemożliwa. Wymaga specjalistycznych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia w świetle odbitym, mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). W wypolerowanych próbkach pod mikroskopem, w świetle odbitym, można go rozpoznać po charakterystycznej anizotropii i barwie. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi nieprzezroczystymi, ciemnymi minerałami w skale, takimi jak magnetyt, ilmenit czy inne tlenki. Pewne odróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często ułożone w nieregularne skupienia lub agregaty. Występuje jako wrostki w innych minerałach, np. w gehlenicie lub larnicie.
Środowisko występowania
## Geneza Brownmilleryt jest minerałem wysokotemperaturowego metamorfizmu kontaktowego. Powstaje w wyniku termicznego przeobrażenia zanieczyszczonych margli i wapieni w warunkach facji sanidynitowej, w bezpośrednim kontakcie z intruzją magmową lub w ksenolitach. Wymaga temperatur przekraczających 800°C. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami typowymi dla facji sanidynitowej, takimi jak larnit, spurryt, gehlenit, mayenit, wollastonit, kalcyt oraz perowskit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska naturalnego brownmillerytu to m.in. rejon Mayen w górach Eifel (Niemcy), gdzie został odkryty. Notowany był również w formacji Hatrurim w Izraelu i na Terytoriach Palestyńskich, w Jordanii, a także w ksenolitach wulkanicznych na górze Wezuwiusz (Włochy) i w rejonie Fudżi (Japonia).
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Z perspektywy kolekcjonerskiej, wartość okazu z brownmillerytem zależy niemal wyłącznie od jego wartości naukowej i dokumentacyjnej. Najbardziej pożądane są próbki z potwierdzonych, klasycznych lokalizacji, w których brownmilleryt tworzy bogatsze skupienia lub jest dobrze widoczny w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami. Jakość samego minerału (kolor, forma) ma drugorzędne znaczenie z powodu jego mikroskopowego charakteru. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Mayen (Niemcy) oraz z kompleksu Hatrurim (Izrael/Palestyna), znanego z występowania wielu rzadkich minerałów wysokotemperaturowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i najczęściej mikroskopowy charakter występowania w skale macierzystej, okazy nie wymagają i nie powinny być poddawane czyszczeniu. Każda próba interwencji mechanicznej lub chemicznej grozi zniszczeniem minerału. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich kwasów, które mogą reagować z minerałem lub skałą otaczającą. Należy również unikać ultradźwięków oraz gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w pudełku kolekcjonerskim, chronione przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najczęściej są to już wypolerowane próbki skalne (tzw. polerki) lub płytki cienkie przeznaczone do badań mikroskopowych.