Browneite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>S<sup>2-</sup>

Browneit to ekstremalnie rzadki siarczek manganu, występujący wyłącznie w meteorycie Zakłodzie.

## Charakterystyka Browneit jest siarczkiem manganu, znanym wyłącznie z mikroskopijnych ziaren. W świetle odbitym ma metaliczny połysk i szarą barwę z delikatnym, zielonkawym odcieniem. Występuje w postaci anhedralnych (nieforemnych) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 15 mikrometrów. Jest to mineralny odpowiednik czystego siarczku manganu (MnS). ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijną wielkość ziaren, większość właściwości fizycznych nie została bezpośrednio zmierzona. Jest minerałem nieprzezroczystym o metalicznym połysku. Jego gęstość, obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej, wynosi 4,05 g/cm³. Twardość i rysa nie zostały określone. ## Barwy i odmiany Nie zaobserwowano różnych barw ani odmian. Minerał jest jednorodny kolorystycznie. ## Historia i nazwa Browneit został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku (IMA2010-041). Jego nazwa honoruje Patricka J. Browne'a, nowozelandzkiego geologa, za jego wkład w badania geotermalne i wulkaniczne. Minerał został odkryty i opisany w meteorycie Zakłodzie, który spadł w Polsce. ## Zastosowania Browneit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych ani komercyjnych ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary. Ma wyłącznie znaczenie naukowe.

Właściwości

Połysk
Metallic
Gęstość
4.05
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja browneitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikrosonda elektronowa (EDS/WDS) do analizy składu chemicznego. Wizualne rozpoznanie w skali makroskopowej jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych W obrębie meteorytu Zakłodzie występuje razem z innymi siarczkami, takimi jak troilit (FeS) i keilit ((Fe,Mn)S). Odróżnienie wymaga analizy chemicznej w mikroskali. Jest chemicznie czystszą formą MnS niż historycznie opisywany, często zawierający żelazo alabandyn. ## Formy kryształów Występuje wyłącznie w formie anhedralnych (nieforemnych), zaokrąglonych ziaren. Nie zaobserwowano wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Browneit powstał w warunkach silnie redukcyjnych wewnątrz ciała macierzystego planetoidy, z której pochodzi meteoryt Zakłodzie (achondryt enstatytowy). Krystalizował z bogatego w siarczki stopu w wysokiej temperaturze. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z minerałami typowymi dla meteorytów enstatytowych, takimi jak enstatyt, plagioklaz, krzemionka, kamacyt, troilit, keilit i niningeryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest meteoryt Zakłodzie, znaleziony w 1998 roku w pobliżu miejscowości Zakłodzie, w województwie lubelskim, w Polsce.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska nie dotyczy samego browneitu, lecz fragmentu meteorytu Zakłodzie, w którym został on zidentyfikowany. Okazy są cenne ze względu na ich pochodzenie pozaziemskie i status "type locality" dla kilku minerałów, w tym browneitu. Sam minerał jest niewidoczny gołym okiem. ## Popularne stanowiska Jedynym stanowiskiem jest meteoryt Zakłodzie. Fragmenty tego meteorytu znajdują się w kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych na całym świecie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy (fragmenty meteorytu) zawierające browneit nie powinny być czyszczone na mokro. Pył można usuwać wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, wilgocią i chemikaliami, ponieważ siarczki mogą ulegać utlenianiu i rozkładowi. Należy chronić go przed gwałtownymi zmianami temperatury i wilgotności. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytu z browneitem należy przechowywać w suchym, stabilnym środowisku, najlepiej w szczelnym pojemniku (np. pudełku membranowym) z pochłaniaczem wilgoci.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej