Brezinaite
Wzór chemiczny: Cr<sup>2+</sup>Cr<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>
Brezinait to rzadki siarczek chromu znajdowany głównie w meteorytach żelaznych, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 4.13
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Trygonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja brezinaitu jest niezwykle trudna bez zaawansowanych metod analitycznych. Wstępne rozpoznanie opiera się na jego występowaniu w charakterystycznym środowisku - jako czarne, metaliczne, heksagonalne blaszki w obrębie meteorytów żelaznych. Pewne oznaczenie wymaga metod takich jak mikroskopia elektronowa z analizą EDS lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi nieprzezroczystymi minerałami akcesoryjnymi w meteorytach, takimi jak grafit, chromit czy inne siarczki (np. troilit). Brezinait wyróżnia się od nich składem chemicznym (dominacja chromu i siarki) oraz charakterystyczną heksagonalną morfologią kryształów, widoczną pod dużym powiększeniem. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, izolowane blaszki lub niewielkie agregaty wrośnięte w otaczającą je metaliczną matrycę (kamacyt) lub inne minerały, takie jak schreibersyt.
Środowisko występowania
## Geneza Brezinait jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w warunkach silnie redukcyjnych wewnątrz ciał macierzystych planetoid, z których pochodzą meteoryty żelazne. Krystalizuje podczas bardzo powolnego stygnięcia stopu żelazowo-niklowego w obecności siarki i chromu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami typowymi dla meteorytów żelaznych, takimi jak kamacyt, taenit (stopy żelaza i niklu), schreibersyt (fosforek żelaza i niklu) oraz daubréelit (inny siarczek chromu). Może również towarzyszyć mu grafit i chromit. ## Lokalizacje Brezinait jest znany wyłącznie z meteorytów. Poza lokalizacją typową w meteorycie Tucson (Arizona, USA), jego obecność potwierdzono w innych meteorytach żelaznych, między innymi w meteorycie Udei Station (Nigeria), meteorycie Hex River Mountains (RPA) oraz w próbkach z krateru Meteor Crater (Canyon Diablo, Arizona, USA).
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu z brezinaitem jest niemal wyłącznie determinowana przez jakość samego meteorytu-matrycy oraz widoczność i wielkość wrostków. Najbardziej pożądane są okazy, w których kryształy brezinaitu, mimo mikroskopijnych rozmiarów, są dobrze wykształcone, widoczne bez konieczności stosowania bardzo dużych powiększeń i osadzone w estetycznej matrycy. Każdy potwierdzony okaz jest cennym nabytkiem naukowym i kolekcjonerskim. ## Popularne stanowiska Najbardziej znanym i historycznym źródłem brezinaitu jest meteoryt Tucson. Okazy z tego meteorytu są klasykami i stanowią punkt odniesienia dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy brezinaitu osadzone w matrycy meteorytowej zasadniczo nie podlegają czyszczeniu. Jakakolwiek interwencja mechaniczna lub chemiczna grozi bezpowrotnym uszkodzeniem lub utratą minerału. W przypadku zakurzenia można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i zasadami. Minerał jest wrażliwy na utlenianie, dlatego należy chronić go przed wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury. Nie należy go poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy zawierające brezinait powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w zamkniętych, suchych pojemnikach (np. z pochłaniaczem wilgoci) w celu zminimalizowania ryzyka utleniania. Należy chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.