Breyite

Wzór chemiczny: Ca₃Si₃O₉

Breyit to wysokociśnieniowy krzemian wapnia, będący kluczowym składnikiem niektórych diamentów i skał płaszcza ziemskiego.

## Charakterystyka Breyit jest minerałem krzemianowym o wzorze CaSiO₃, krystalizującym w układzie regularnym o strukturze perowskitu. Jest to polimorficzna, wysokociśnieniowa odmiana wollastonitu. Występuje głównie jako mikroskopijne inkluzje w diamentach lub jako składnik skał ultramaficznych pochodzących z głębokich partii płaszcza ziemskiego. Ze względu na swoje pochodzenie i niestabilność w warunkach panujących na powierzchni Ziemi, nie tworzy makroskopowych kryształów ani okazów kolekcjonerskich. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając informacji o warunkach panujących w głębi Ziemi. ## Właściwości fizyczne Jako minerał występujący w postaci mikroskopijnych inkluzji, większość jego właściwości fizycznych jest określana teoretycznie lub na podstawie badań syntetycznych odpowiedników. Charakteryzuje się wysoką gęstością, wynikającą z warunków powstania. Połysk jest prawdopodobnie szklisty do diamentowego. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Gerharda P. Breya (1944–2015), niemieckiego petrologa i geochemika eksperymentalnego z Goethe-Universität Frankfurt, za jego fundamentalny wkład w badania nad procesami zachodzącymi w płaszczu Ziemi. Nazwa została zatwierdzona przez IMA w 2018 roku (IMA 2018-013a). Pierwotnie minerał ten był znany w literaturze jako "perowskit CaSiO₃".

Właściwości

Połysk: Adamantine
Gęstość: 4.27
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja breyitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), mikroskopia elektronowa (SEM/TEM) oraz spektroskopia Ramana, przeprowadzanych na mikroskopijnych inkluzjach wewnątrz minerałów-gospodarzy, najczęściej diamentów. Nie jest możliwe rozpoznanie go wizualnie. ## Odróżnianie od podobnych Na poziomie analitycznym, breyit (regularny CaSiO₃) odróżnia się od swoich polimorfów - wollastonitu i pseudowollastonitu (krystalizujących w układach jednoskośnym i trójskośnym) - na podstawie odmiennej struktury krystalicznej wykrywanej metodą dyfrakcji. ## Formy kryształów Obserwowany jest w postaci submikronowych, najczęściej zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren i agregatów wewnątrz diamentów.

Środowisko występowania

## Geneza Breyit jest minerałem wysokociśnieniowym, krystalizującym w warunkach panujących w dolnym płaszczu Ziemi, na głębokościach przekraczających 300 km. Powstaje w skałach ultramaficznych, takich jak perydotyty i eklogity. Jego obecność w diamentach jest dowodem na ich ultrawysokociśnieniowe pochodzenie. Na powierzchni Ziemi jest niestabilny i ulega przemianom w niskociśnieniowe polimorfy, takie jak wollastonit. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z diamentem (jako inkluzja). Inne minerały towarzyszące, znajdowane jako współwystępujące inkluzje, to m.in. enstatyt, ferroperyklaz, walstromit oraz inne wysokociśnieniowe fazy krzemianowe i tlenkowe. ## Lokalizacje Jako inkluzje w diamentach został zidentyfikowany w materiale pochodzącym z kopalni Orapa w Botswanie oraz z kopalni Cullinan (dawniej Premier) w Republice Południowej Afryki. Znaleziono go również w meteorycie Suizhou (chondryt L6).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Breyit nie jest przedmiotem zainteresowania kolekcjonerskiego. Jego wartość jest czysto naukowa. Okazy diamentów zawierające potwierdzone inkluzje breyitu są niezwykle cenne dla instytucji badawczych, ale ich wartość rynkowa jest determinowana przez jakość samego diamentu, a nie obecność inkluzji. ## Popularne stanowiska Jedyne potwierdzone stanowiska to kopalnie diamentów Orapa (Botswana) i Cullinan (RPA), z których pochodzą próbki badawcze.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Nie dotyczy. Minerał występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych inkluzji w innych minerałach, głównie w diamentach. ## Czego unikać Nie dotyczy. Breyit jest niestabilny w warunkach ciśnienia i temperatury panujących na powierzchni Ziemi i ulega retrogradacji do innych faz mineralnych. ## Przechowywanie Nie dotyczy. Okazy zawierające breyit (głównie diamenty) przechowuje się zgodnie ze standardami dla minerału-gospodarza.