Braunerite

Wzór chemiczny: K<sub>2</sub>Ca(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(CO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>·6H<sub>2</sub>O

Braunerite to ekstremalnie rzadki, radioaktywny minerał uranylu, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy i naloty.

## Charakterystyka Braunerite jest wtórnym minerałem uranylowo-węglanowym, występującym w postaci bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które zwykle tworzą promieniste agregaty, rozety lub sferolityczne skupienia. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Ze względu na swój skład chemiczny, minerał ten jest silnie radioaktywny i wykazuje intensywną, zieloną fluorescencję w krótkofalowym i długofalowym świetle ultrafioletowym. ## Właściwości fizyczne Kryształy są kruche. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości próbek, ale gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 2.95 g/cm³. Połysk opisywany jest jako szklisty do perłowego. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma charakterystyczną, jasnożółtą barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Braunerite został odkryty na hałdach kopalni uranu Svornost w Jáchymovie (Czechy) i oficjalnie uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną w 2011 roku (IMA2011-081). Nazwa honoruje Bohuslava Braunera (1855–1935), czeskiego chemika z Uniwersytetu Karola w Pradze, który prowadził badania nad pierwiastkami ziem rzadkich i masą atomową uranu. ## Zastosowania Braunerite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest obiektem zainteresowania wyłącznie naukowego i kolekcjonerskiego jako ekstremalnie rzadki minerał wtórny uranu.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous to Pearly
Rysa
Light yellow
Gęstość
2.95
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jasnożółta barwa, forma niewielkich, igiełkowych lub listewkowych kryształów tworzących promieniste agregaty oraz bardzo silna, zielona fluorescencja w świetle UV. Występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami uranu w znanych lokalizacjach jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Braunerite można pomylić z wieloma innymi wtórnymi, żółtymi minerałami uranu, takimi jak liebigit, andersonit, schröckingerit czy bayleyit. Liebigit i andersonit krystalizują w innych układach i często tworzą ziarniste naloty. Schröckingerit i bayleyit również mają podobny wygląd i fluorescencję. Pewne rozróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub spektroskopia Ramana. ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone, listewkowe lub igiełkowe, o przekroju rombowym. Zwykle występują w postaci promienistych lub sferolitycznych agregatów i rozet, a także jako cienkie naloty i powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Braunerite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uraninitu. Tworzy się w wyniku działania wód bogatych w węglany na pierwotne rudy uranu. Jest to typowy minerał post-kopalniany, krystalizujący na ścianach starych wyrobisk górniczych i na hałdach, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak schröckingerit, liebigit, andersonit, bayleyit, swartzyt, a także z gipsem, aragonitem i uraninitem jako minerałem pierwotnym. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją (lokalizacją typową) dla tego minerału są hałdy kopalni Svornost w Jáchymovie, w regionie Karlowe Wary w Czechach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako ekstremalnie rzadki "mikrominerał", każdy autentyczny okaz braunerite jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. Najwyżej cenione są próbki z bogatymi, dobrze uformowanymi, promienistymi agregatami krystalicznymi, wyraźnie widocznymi pod mikroskopem. Ważna jest również estetyka okazu - kontrast żółtych kryształów ze skałą macierzystą oraz obecność minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - kopalnia Svornost w Jáchymovie w Czechach. Materiał kolekcjonerski pochodzi ze starych hałd kopalnianych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie delikatny i rozpuszczalny w wodzie oraz kwasach. Absolutnie nie należy go czyścić na mokro. Wszelkie zanieczyszczenia można usuwać wyłącznie mechanicznie, z największą ostrożnością, używając np. miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną, wilgocią i wszelkimi chemikaliami, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Jako minerał silnie radioaktywny, wymaga specjalistycznego traktowania i przechowywania z zachowaniem zasad ochrony radiologicznej. Należy unikać bezpośredniego, długotrwałego kontaktu i wdychania pyłu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, suchych pojemnikach (np. typu "perky box"), z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie. Konieczne jest wyraźne oznakowanie pojemnika jako materiału radioaktywnego. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej