Bradleyite

Wzór chemiczny: Na₃Mg(PO₄)(CO₃)

Bradleyit to rzadki minerał z grupy fosforanów i węglanów, znajdowany w postaci drobnych, jasnoszarych skupień w ewaporatach.

## Charakterystyka Bradleyit jest rzadkim, uwodnionym fosforanem i węglanem sodu oraz magnezu. Występuje zazwyczaj w formie bardzo drobnoziarnistych, zbitych lub ziemistych skupień. Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie i mają postać niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów o rozmiarach nieprzekraczających kilku milimetrów. Ze względu na swoją drobnokrystaliczną naturę, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą od 3 do 4 w skali Mohsa. Jego gęstość jest określana na około 2,73 g/cm³. Kryształy, choć rzadkie, wykazują przełam muszlowy. Jest przeświecający i ma szklisty połysk. ## Barwy i odmiany Bradleyit jest najczęściej jasnoszary, bywa też bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1941 roku przez Josepha J. Faheya i George'a Tunella. Nazwa "bradleyit" została nadana na cześć amerykańskiego geologa Wilmota Hyde'a Bradleya (1899-1979), który był pionierem w badaniach formacji Green River w Wyoming, gdzie minerał ten został odkryty. Miejscem typowym jest odwiert John Hay Jr. Well No. 1 w hrabstwie Sweetwater, w stanie Wyoming, USA. ## Zastosowania Bradleyit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców badających formacje ewaporatowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
3-4
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.734
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja bradleyitu w warunkach amatorskich jest bardzo trudna. Rozpoznanie opiera się głównie na znajomości miejsca występowania (formacja Green River) i współwystępujących minerałów. Charakterystyczna jest jego niska twardość i reakcja z kwasami (burzy się). Pewne oznaczenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi drobnokrystalicznymi węglanami lub fosforanami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak shortyt, nahcolit czy trona. Odróżnienie od nich bez specjalistycznego sprzętu jest praktycznie niemożliwe. ## Formy kryształów Kryształy są niezwykle rzadkie, mikroskopijnej wielkości, o pokroju tabliczkowym lub listewkowym. Zazwyczaj tworzy zbite, sprasowane agregaty, skupienia ziemiste lub występuje w formie drobnych ziaren rozproszonych w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Bradleyit jest minerałem pochodzenia ewaporatowego. Powstaje w wyniku wytrącania się z roztworów bogatych w sód, magnez, fosforany i węglany w warunkach suchych i zasadowych. Jest typowym minerałem dla nieck jeziornych o wysokim stopniu zasolenia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami ewaporatowymi formacji Green River, takimi jak shortyt, trona, nahcolit, pirsonit, a także z ropą naftową i łupkami bitumicznymi. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania bradleyitu jest formacja Green River w stanach Wyoming, Utah i Kolorado w USA. Jest to praktycznie jedyny rejon na świecie, gdzie stwierdzono występowanie tego minerału w znaczących ilościach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu bradleyitu zależy przede wszystkim od obecności widocznych, nawet mikroskopijnych kryształów, co jest ogromną rzadkością. Najbardziej cenione są próbki, gdzie bradleyit tworzy wyraźne skupienia lub żyłki w skale macierzystej, kontrastujące z tłem. Ważna jest również bogata asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z formacji Green River. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość, jeśli nie wszystkie, okazy kolekcjonerskie pochodzą z różnych lokalizacji w obrębie formacji Green River w USA, głównie z hrabstwa Sweetwater w Wyoming.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bradleyitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Minerał jest wrażliwy na wodę i inne płyny. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami oraz innymi chemikaliami, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. Ze względu na niską twardość jest bardzo podatny na zarysowania. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym pojemniku lub pudełku klaserowym z dala od wilgoci. Warto go odizolować od twardszych minerałów, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej