Bradaczekite

Wzór chemiczny: NaCu<sup>2+</sup>Cu<sup>2+</sup>Cu<sup>2+</sup><sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>

Bradaczekit to rzadki arsenian sodu i miedzi, tworzący ciemnozielone, tabliczkowe kryształy, odkryty w fumarolach wulkanu Tołbaczyk.

## Charakterystyka Bradaczekit jest arsenianem sodu i miedzi, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.3 mm długości. Kryształy te tworzą skupienia i naloty na scoriach bazaltowych. Minerał charakteryzuje się ciemnozieloną barwą i szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Kryształy bradaczekitu są kruche. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości nie było możliwe. Gęstość została obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej i wynosi około 4.99 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, ciemnozielonym kolorze. Nie zaobserwowano innych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Bradaczekit został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku (IMA2017-026). Nazwa honoruje Hansa Bradaczka (ur. 1939), emerytowanego profesora krystalografii na Wolnym Uniwersytecie Berlińskim, za jego wkład w tę dziedzinę nauki. Minerał został odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych. ## Zastosowania Bradaczekit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki i niedawno odkryty gatunek mineralny.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Green
Gęstość
4.99
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja bradaczekitu wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na jego występowanie w postaci mikroskopijnych kryształów. Wstępne rozpoznanie w oparciu o ciemnozielony kolor, tabliczkowy pokrój i specyficzne środowisko występowania (fumarole wulkaniczne) jest możliwe, ale niepewne. ## Odróżnianie od podobnych Bradaczekit może być mylony z innymi zielonymi arsenianami miedzi występującymi w tym samym środowisku, takimi jak eryomenit, johillerit czy lammerit. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Bradaczekit tworzy cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy o pokroju wydłużonym, często ze smugowaniem na powierzchniach. Kryształy te występują jako pojedyncze osobniki lub tworzą nieregularne skupienia i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Bradaczekit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w wyniku krystalizacji z gazów (ekshalacji) w aktywnych fumarolach, w temperaturach sięgających 500-600°C. Krystalizuje na powierzchni porowatych, bazaltowych scori (żużli wulkanicznych). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi arsenianami i siarczanami powstającymi w podobnych warunkach. Do najważniejszych minerałów towarzyszących należą: johillerit, eryomenit, lammerit, hematyt, tenoryt, aftitalit, langbeinit, arcanit, anhydryt i sylwin. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania bradaczekitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Jadowitaja (Yadovitaya) na drugim stożku żużlowym północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej Tołbaczyka (1975-1976) na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o jakości okazu decyduje przede wszystkim bogactwo i wykształcenie kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, nieuszkodzonymi kryształami tabliczkowymi, tworzącymi gęste skupienia. Kontrast ciemnozielonych kryształów z jaśniejszą skałą macierzystą również podnosi atrakcyjność wizualną. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów bradaczekitu to jego miejsce odkrycia - wulkan Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie ograniczony i dostępny głównie poprzez wyspecjalizowanych dealerów zajmujących się minerałami z tego regionu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, mały rozmiar i kruchość kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Okazy należy chronić przed kurzem, przechowując je w zamkniętych pojemnikach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Kryształy są kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz ultradźwięki. Należy chronić je przed wilgocią i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy bradaczekitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Nie należy wystawiać ich na bezpośrednie działanie światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej