Bowieite
Wzór chemiczny: Rh³⁺₂S²⁻₃
Bowieit to niezwykle rzadki siarczek rodu i irydu, występujący w postaci mikroskopijnych ziaren w osadach aluwialnych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7
- Barwa
- Pale-gray to Pale gray-brown
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Irregular/Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja bowieitu jest niemożliwa bez zaawansowanego sprzętu analitycznego. Wymaga użycia mikroskopu do badania rud (mikroskopia w świetle odbitym) oraz mikroanalizy rentgenowskiej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności rodu, irydu i siarki). W świetle odbitym jest szary i wykazuje słaby anizotropizm. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi, znacznie pospolitszymi minerałami z grupy platynowców (PGM), takimi jak lauryt, irarsyt czy kuproiridsyt, które często współwystępują w tych samych paragenezach. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Bowieit tworzy jedynie anhedralne (nieprawidłowo wykształcone), zaokrąglone ziarna i agregaty o mikroskopijnej wielkości. Nie zaobserwowano jego dobrze wykształconych kryształów.
Środowisko występowania
## Geneza Bowieit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w ultrazasadowych skałach magmowych, takich jak dunity i chromityty. W wyniku procesów erozyjnych i wietrzenia tych skał, odporny chemicznie i fizycznie bowieit jest uwalniany i koncentruje się w złożach aluwialnych (osadach rzecznych) wraz z innymi ciężkimi minerałami, w tym złotem i innymi minerałami platynowców. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców, takimi jak osmiryd, irydosmian, lauryt, irarsyt, a także z chromitem, magnetytem i złotem rodzimym. ## Lokalizacje Najważniejsze potwierdzone stanowiska tego minerału to jego lokalizacja typowa w Borneo (Indonezja) oraz złoża platynowców w kompleksie Bushveld w RPA, w regionie Witwatersrand (RPA), w masywie Stillwater w Montanie (USA) oraz w złożach niklu w okolicach Sudbury w Kanadzie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Bowieit nie tworzy okazów kolekcjonerskich w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Jego wartość jest czysto naukowa. Występuje w postaci mikroskopijnych ziaren, które mogą być co najwyżej udokumentowane na polerowanych zgładach kruszcowych. Atrakcyjność takiego okazu polega wyłącznie na potwierdzonej analitycznie obecności tego rzadkiego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy, w których zidentyfikowano bowieit, to zazwyczaj koncentraty ciężkich minerałów lub polerowane zgłady kruszcowe. Czyszczenie nie jest zalecane ani konieczne, ponieważ minerał jest stabilny i występuje w postaci mikroskopijnych inkluzji w innych, bardziej odpornych minerałach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić otaczającą matrycę mineralną. Ze względu na jego twardość i stabilność chemiczną, sam bowieit jest bardzo odporny. ## Przechowywanie Przechowywanie nie wymaga specjalnych warunków. Zgłady kruszcowe lub próbki z minerałami grupy platynowców powinny być trzymane w suchym miejscu, w sposób zabezpieczający przed uszkodzeniami mechanicznymi (zarysowaniem polerowanej powierzchni).