Boussingaultite

Wzór chemiczny: (N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)<sub>2</sub>Mg(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·6H<sub>2</sub>O

Boussingaultyt to uwodniony siarczan magnezu i amonu, występujący w postaci kruchych, bezbarwnych lub białych kryształów i nalotów.

## Charakterystyka Boussingaultyt jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony siarczan magnezu i amonu. Zazwyczaj tworzy niewielkie, słabo wykształcone kryształy o pokroju słupkowym lub tabliczkowym. Częściej spotykany jest w formie skupień włóknistych, skorup, nalotów, a także jako wykwity na skałach. Jest minerałem kruchym i lekkim. ## Właściwości fizyczne Kryształy boussingaultytu charakteryzują się twardością 2,5 w skali Mohsa, co oznacza, że jest to minerał bardzo miękki. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 1,7 g/cm³, co czyni go jednym z lżejszych minerałów. ## Barwy i odmiany Boussingaultyt jest najczęściej bezbarwny lub biały. Może przyjmować odcienie żółtawe lub szarawe, co jest efektem obecności domieszek. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany w 1864 roku na cześć Jeana-Baptiste'a Boussingaulta (1802-1887), francuskiego chemika rolniczego i mineraloga, który jako pierwszy zsyntetyzował ten związek. Został odkryty i opisany na podstawie materiału pochodzącego z pól geotermalnych Larderello w Toskanii we Włoszech. ## Zastosowania Boussingaultyt nie ma znaczącego zastosowania przemysłowego. Jego syntetyczny odpowiednik jest wykorzystywany w chemii analitycznej. Dla kolekcjonerów stanowi interesujący okaz ze względu na swoje pochodzenie (głównie fumarole) i rzadkość występowania dobrze wykształconych kryształów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.703
Łupliwość
Dobra na {010}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną boussingaultytu jest jego rozpuszczalność w wodzie. Minerał jest bardzo miękki (twardość 2,5), lekki i ma charakterystyczny szklisty połysk. Często występuje w formie wykwitów i nalotów w specyficznym środowisku, takim jak fumarole wulkaniczne. ## Odróżnianie od podobnych Boussingaultyt można pomylić z innymi rozpuszczalnymi w wodzie siarczanami, takimi jak epsomit (sól gorzka) czy pikromeryt. Epsomit krystalizuje w układzie rombowym i często tworzy igiełkowe kryształy. Pikromeryt ma bardzo podobny skład chemiczny i właściwości, a ich rozróżnienie bez zaawansowanych badań (np. rentgenograficznych) jest praktycznie niemożliwe. Boussingaultyt od gipsu odróżnia się znacznie niższą twardością i rozpuszczalnością w wodzie. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Dobrze wykształcone kryształy są rzadkie i zazwyczaj mają postać krótkich słupków lub tabliczek. Najczęściej tworzy skupienia włókniste, skorupiaste naloty i ziarniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Boussingaultyt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego lub geotermalnego. Powstaje w wyniku sublimacji z gorących gazów (fumaroli) w temperaturach od 70 do 130°C. Może również tworzyć się jako produkt ewaporacji w niektórych słonych jeziorach lub jako produkt pożarów hałd kopalnianych. ## Asocjacje mineralne Występuje w towarzystwie innych minerałów fumarolowych, takich jak siarka rodzima, sassolin, mascagnin, a także z siarczanami takimi jak epsomit, pikromeryt i mohryt. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska boussingaultytu na świecie to pola geotermalne Larderello w Toskanii (Włochy), gdzie został odkryty. Znajdowany jest również w obszarach wulkanicznych, np. na wulkanie Wezuwiusz (Włochy), wulkanie Mutnowski na Kamczatce (Rosja) oraz w The Geysers w Kalifornii (USA). Występuje także jako produkt pożarów węgla, np. w Pensylwanii (USA).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami, co jest dużą rzadkością. Atrakcyjne są również bogate naloty i skupienia włókniste na oryginalnej skale macierzystej (matrix). Ze względu na niestabilność minerału, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zachowany i nie nosił śladów rozpuszczania czy rekrystalizacji. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z typowej lokalizacji - Larderello we Włoszech. Materiał z fumaroli wulkanu Wezuwiusz oraz z pól geotermalnych w Kalifornii również jest ceniony w kolekcjach specjalistycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Boussingaultyt jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi płynami, które mogą go rozpuścić. Minerał jest wrażliwy na wilgoć w powietrzu, która może prowadzić do jego powolnej degradacji. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy boussingaultytu wymagają przechowywania w suchych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pojemniku (np. typu "membrane box") lub w gablocie z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym).

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej