Bounahasite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup>Cu<sup>2+</sup><sub>2</sub>(OH)<sub>3</sub>Cl<sub>2</sub>

Bounahasyt to bardzo rzadki hydroksychlorek miedzi, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie zielonej barwie.

## Charakterystyka Bounahasyt jest wtórnym minerałem miedzi, występującym w postaci bardzo małych, heksagonalnych lub pseudoheksagonalnych kryształów o tabliczkowym pokroju. Kryształy te rzadko przekraczają 0.2 mm i często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty. Ze względu na swój rozmiar, jego cechy wizualne są najczęściej obserwowane pod mikroskopem. ## Właściwości fizyczne Kryształy bounahasytu wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości materiału. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się żywą, szmaragdowozieloną barwą. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Bounahasyt został zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 2018 roku (IMA2018-058). Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni miedzi Bounahas w marokańskiej prowincji Tata. Został opisany przez międzynarodowy zespół badaczy, w tym polskich mineralogów. ## Zastosowania Bounahasyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja bounahasytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Cechą wizualną, obserwowaną pod dużym powiększeniem, są charakterystyczne, sześcioboczne, tabliczkowe kryształy o szmaragdowozielonej barwie, często w formie rozet. ## Odróżnianie od podobnych Bounahasyt może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi o zielonej barwie, takimi jak atacamit, paratacamit, claringbullit czy malachit. Odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy krystalograficznej i chemicznej. Kształt kryształów jest kluczową, choć trudną do zaobserwowania, wskazówką. ## Formy kryształów Bounahasyt tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym lub pseudoheksagonalnym zarysie. Kryształy te często łączą się w rozetowe, wachlarzowate lub promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Bounahasyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (gossanie) złóż miedzi, w klimacie suchym lub półsuchym. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych siarczków miedzi pod wpływem roztworów bogatych w chlorki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie atacamitu, paratacamitu, claringbullitu, malachitu, a także goethytu i kwarcu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania bounahasytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia miedzi Bounahas, położona w dystrykcie Akka, w prowincji Tata, w regionie Souss-Massa w Maroku.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów bounahasytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia mikrokryształów na matrycy. Najbardziej cenione są okazy z licznymi, dobrze zdefiniowanymi, rozetowymi agregatami o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, rozmiar pojedynczych kryształów ma mniejsze znaczenie niż jakość całego skupienia. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów bounahasytu jest kopalnia Bounahas w Maroku. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów i "mikromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bounahasytu są ekstremalnie delikatne i zazwyczaj występują na kruchej matrycy. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Wszelkie próby czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć mikroskopijne kryształy. Najlepiej pozostawić okaz w stanie, w jakim został znaleziony. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami (zwłaszcza kwasami), ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Kryształy są bardzo kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz dotyk. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, które może z czasem wpłynąć na stabilność minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej