Botallackite

Wzór chemiczny: Cu²⁺₂Cl(OH)₃

Botallackit to rzadki polimorf atacamitu, tworzący cienkie, tabliczkowe kryształy o charakterystycznej niebieskozielonej barwie.

## Charakterystyka Botallackit jest rzadkim wtórnym minerałem miedzi, należącym do grupy polimorficznej atacamitu, co oznacza, że ma ten sam skład chemiczny (Cu₂Cl(OH)₃), ale inną strukturę krystaliczną. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Kryształy te często tworzą rozetkowe skupienia, naskorupienia lub cienkie żyłki. Ze względu na swój delikatny charakter i niewielkie rozmiary, jest to minerał ceniony głównie przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest zazwyczaj przeświecający. Ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest widoczne na większych kryształach. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3, a gęstość waha się od 3,60 do 3,62 g/cm³, co jest typowe dla wtórnych minerałów miedzi. ## Barwy i odmiany Botallackit występuje w charakterystycznych odcieniach od turkusowoniebieskiego i bladoniebieskiego do niebieskozielonego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego pierwszego odkrycia - kopalni Botallack w Kornwalii w Wielkiej Brytanii. Został on opisany po raz pierwszy przez Arthura H. Churcha w 1865 roku. Lokalizacja typowa jest znana z występowania wielu rzadkich wtórnych minerałów miedzi i cyny. ## Zastosowania Botallackit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Barwa
Mountain-green, bluish green to green; pale bluish green in transmitted light
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale green
Gęstość
3.6
Łupliwość
In one direction perpendicular to Z axis
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent,Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Botallackit można rozpoznać po jego charakterystycznej niebieskozielonej barwie, cienkich, tabliczkowych kryształach często tworzących rozetkowe agregaty oraz występowaniu w strefach utleniania złóż miedzi. Jest to minerał wtórny, zwykle znajdowany w niewielkich ilościach na innych minerałach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak atacamit, paratacamit, clinoatacamit czy spangolit. Atacamit i paratacamit tworzą zazwyczaj pryzmatyczne lub ziarniste kryształy, w przeciwieństwie do cienkich tabliczek botallackitu. Spangolit ma podobną barwę, ale krystalizuje w układzie trygonalnym, tworząc inne formy kryształów. Ostateczne odróżnienie od jego polimorfów często wymaga zaawansowanych metod analitycznych (np. XRD). ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, cienkie, tabliczkowe lub listewkowe, spłaszczone. Często występują w postaci promienistych lub rozetkowych agregatów, a także jako cienkie naskorupienia i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Botallackit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż miedzi, szczególnie w środowisku bogatym w chlorki, takim jak obszary nadmorskie. Tworzy się w wyniku działania słonej wody na minerały pierwotne miedzi. Może również powstawać na starożytnych żużlach hutniczych zanurzonych w wodzie morskiej. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak atacamit, paratacamit, clinoatacamit, malachit, a także z kuprytem, tenorytem, kalcytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to historyczna lokalizacja typowa - kopalnia Botallack w Kornwalii (Wielka Brytania). Inne znane miejsca występowania to półwysep Lizard w Kornwalii, kopalnie w rejonie Lavrion w Grecji, pustynia Atakama w Chile, a także niektóre lokalizacje w Arizonie (USA) i Saksonii (Niemcy).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy botallackitu charakteryzują się dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, niebieskiej lub niebieskozielonej barwie. Wysoko oceniane są bogate agregaty rozetkowe na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, okazy są zazwyczaj typu "micromount", a ich wartość rośnie wraz z wielkością i estetyką kryształów. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznych kopalń w Kornwalii, zwłaszcza z Botallack i Levant. Okazy z greckiego Lavrion również są cenione przez kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy botallackitu są niezwykle delikatne i wrażliwe. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia luźnego pyłu. Należy unikać wody, a zwłaszcza ultradźwięków i myjek parowych, które zniszczą okaz. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na chemikalia, w tym kwasy i amoniak. Należy unikać nagłych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na silne światło, które może spowodować blaknięcie. Botallackit jest niestabilny w warunkach niskiej wilgotności i może ulec dehydratacji lub transformacji w inne, stabilniejsze minerały, jak atacamit. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich (tzw. "micromount boxes"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wahaniami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej