Bortnikovite
Wzór chemiczny: Pd<sub>4</sub>Cu<sub>3</sub>Zn
Bortnikowit to rzadki stop miedzi, palladu i cynku, tworzący mikroskopijne, metaliczne ziarna w skałach ultramaficznych.
Właściwości
- Połysk
- Metallic
- Gęstość
- 11.13
- Łupliwość
- None
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Cubic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja bortnikowitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy pod mikroskopem kruszcowym w świetle odbitym oraz potwierdzenia składu chemicznego przy użyciu mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Jego charakterystyczną cechą jest kremowo-biała barwa z różowawym odcieniem. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem bortnikowit może być mylony z innymi stopami metali z grupy platynowców, takimi jak atokit, rustenburgit czy zwiagincewit, z którymi często współwystępuje. Pewne odróżnienie wymaga ilościowej analizy chemicznej, która wykaże dominację palladu, miedzi i cynku w odpowiednich proporcjach. ## Formy kryształów Bortnikowit tworzy wyłącznie mikroskopijne, anhedralne (nieforemne) ziarna, często jako wrostki w innych minerałach. Nie zaobserwowano jego dobrze wykształconych kryształów.
Środowisko występowania
## Geneza Bortnikowit powstaje w wyniku procesów magmowych w obrębie zróżnicowanych intruzji ultramaficznych i maficznych. Krystalizuje z resztkowych, wzbogaconych w metale z grupy platynowców (PGE) stopów siarczkowych w późnych stadiach krzepnięcia magmy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi minerałami z grupy platynowców i siarczkami. Najczęściej towarzyszy mu atokit, rustenburgit, zwiagincewit, a także chalkopiryt, bornit, pentlandyt i magnetyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania bortnikowitu na świecie (lokalizacja typowa) jest złoże Pados-Tundra, część masywu Fedorovo-Pana, zlokalizowanego na Półwyspie Kolskim w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Bortnikowit nie występuje w formie makroskopowych okazów i nie jest przedmiotem handlu na rynku kolekcjonerskim. Jego wartość jest czysto naukowa. Jedyną formą, w jakiej może trafić do specjalistycznych kolekcji instytucjonalnych, są polerowane szlify mikroskopowe lub fragmenty skały ze złoża Pados-Tundra, w których jego obecność została potwierdzona analitycznie.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci wrostków w innych minerałach, pojedyncze okazy bortnikowitu nie są czyszczone. Czyszczenie dotyczy całej skały lub polerowanego szlifu, w którym minerał się znajduje. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą reagować z metaliczną powierzchnią minerału i skałą macierzystą. Polerowane powierzchnie należy chronić przed zarysowaniem. ## Przechowywanie Okazy (najczęściej w formie wypolerowanych szlifów mikroskopowych lub fragmentów skał) powinny być przechowywane w suchym miejscu, w specjalistycznych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.