Boothite
Wzór chemiczny: Cu²⁺S⁶⁺O₄·7H₂O
Boothit to rozpuszczalny w wodzie, intensywnie niebieski siarczan miedzi, który łatwo traci wodę i bieleje na powietrzu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-2.5
- Barwa
- Light blue; light blue in transmitted light
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White to light blue
- Gęstość
- 1.94
- Łupliwość
- On {001} imperfect.
- Przełam
- Irregular/Uneven
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne boothitu to jego intensywnie niebieska barwa, rozpuszczalność w wodzie (pozostawia gorzki, metaliczny smak na języku - test niezalecany i niebezpieczny), włóknista lub proszkowa forma oraz niestabilność w suchym powietrzu (bielenie). Występuje w suchych środowiskach kopalnianych. ## Odróżnianie od podobnych Boothit jest najczęściej mylony z chalkantytem (CuSO₄·5H₂O). Chalkantyt krystalizuje w układzie trójskośnym i zawiera mniej wody w strukturze, jest też nieco bardziej stabilny. Dokładne odróżnienie tych dwóch minerałów często wymaga analizy rentgenowskiej (XRD). Od innych niebieskich minerałów wtórnych miedzi (np. azurytu) odróżnia go całkowita rozpuszczalność w wodzie. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie i mają postać krótkich, pryzmatycznych słupków. Zazwyczaj tworzy masywne, włókniste agregaty, skorupy, żyłki lub proszkowe naloty na skałach macierzystych.
Środowisko występowania
## Geneza Boothit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi. Tworzy się w wyniku odparowania wód kopalnianych bogatych w siarczan miedzi, głównie w suchym, pustynnym klimacie lub w suchych częściach podziemnych wyrobisk górniczych. Jest produktem dehydratacji chalkantytu w warunkach niskiej wilgotności. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami miedzi i żelaza, takimi jak chalkantyt, melanteryt, pickeringit, epsomit, a także z gipsem, brochantytem i siarką rodzimą. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne miejsce występowania (lokalizacja typowa) to kopalnia F-M-L w hrabstwie Santa Cruz w Kalifornii, USA. Znany jest również z kopalni w rejonie Chuquicamata w Chile, z kopalni Rio Tinto w Hiszpanii oraz z kilku miejsc we Włoszech (np. kopalnia Libiola).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są rzadkie, dobrze wykształcone kryształy. Wysoko cenione są również bogate, intensywnie niebieskie skupienia włókniste na fragmencie skały macierzystej. Kluczowym czynnikiem jest stan zachowania okazu - ze względu na jego niestabilność, okazy które nie uległy odwodnieniu i rozpadowi są znacznie cenniejsze. Czystość barwy i brak zanieczyszczeń również podnoszą wartość. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z historycznej lokalizacji w Kalifornii (kopalnia F-M-L) są klasykami i mają wartość historyczną. Współcześnie na rynku mogą pojawiać się próbki z suchych rejonów Chile.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerału tego absolutnie nie wolno czyścić na mokro. Każdy kontakt z wodą, nawet wilgotną szmatką, spowoduje jego rozpuszczenie. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane ze względu na jego kruchość i miękkość. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wysokiej wilgotności powietrza, które prowadzą do rozpuszczenia minerału. Równie szkodliwe jest suche powietrze, które powoduje odwadnianie, rozpad i utratę koloru (zmianę w biały proszek). Należy unikać zmian temperatury oraz bezpośredniego światła słonecznego. ## Przechowywanie Boothit wymaga przechowywania w specjalistycznych warunkach. Najlepszym rozwiązaniem jest szczelny, hermetyczny pojemnik (np. typu "perky box" lub pudełko z uszczelką), w którym utrzymywana jest stabilna, umiarkowana wilgotność. Niektóre kolekcje przechowują go w pojemnikach z roztworem gliceryny i wody dla stabilizacji wilgotności. Ekspozycja na otwartym powietrzu prowadzi do szybkiej degradacji okazu.