Boojumite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>8</sub>O<sub>4</sub>(OH)<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>3</sub>S<sup>2-</sup>)<sub>3</sub>

Boojumit to bardzo rzadki, wtórny minerał ołowiu, wyróżniający się jedwabistym połyskiem i występowaniem w postaci delikatnych, włóknistych skupień.

## Charakterystyka Boojumit jest bardzo rzadkim, złożonym siarczanem-tiosiarczanem ołowiu. Tworzy skupienia drobnych, elastycznych włókien i igieł, które mogą formować maty lub jedwabiste w wyglądzie masy. Poszczególne kryształy są zbyt małe, aby można je było dostrzec gołym okiem. Jest to minerał wtórny, powstający w wyniku wietrzenia innych minerałów ołowiu. ## Właściwości fizyczne Kryształy boojumitu są elastyczne. Minerał charakteryzuje się jedwabistym połyskiem, a w przypadku zbitych agregatów - matowym. Jest nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Boojumit jest zazwyczaj biały, może być też bezbarwny lub bladożółty. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Kintore w rejonie Broken Hill w Nowej Południowej Walii w Australii. Jego nazwa pochodzi od "Boojum", fantastycznego stworzenia z poematu "The Hunting of the Snark" Lewisa Carrolla. Nazwa ta nawiązuje do faktu, że minerał "znikał" (rozpuszczał się) w kontakcie z kwasem solnym używanym do czyszczenia okazów, podobnie jak Boojum z poematu, który nagle znikał. Został oficjalnie uznany przez IMA w 2017 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, boojumit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów i naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
7.16
Łupliwość
Doskonała według {100}
Przełam
Włóknisty
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Boojumit można rozpoznać po jego unikalnej formie występowania - w postaci białych, jedwabistych, elastycznych włókien i igieł tworzących splątane agregaty. Jego występowanie w strefach utlenienia złóż ołowiu jest kluczową wskazówką. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, włóknistymi minerałami ołowiu, takimi jak hydrocerusyt, anglesyt czy cerusyt w formie igiełkowej. Boojumit wyróżnia się jednak elastycznością włókien i charakterystyczną reakcją na kwas solny (rozpuszczanie). Odróżnienie od wizualnie identycznego "matlockitu" (w rzeczywistości często jest to mieszanina minerałów) jest niemożliwe bez analizy. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wydłużone, igiełkowe lub włoskowe kryształy o długości do 1 mm, które łączą się w splątane, włókniste lub filcowe agregaty. Rzadziej spotyka się niewielkie, promieniste skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Boojumit jest minerałem wtórnym, który powstaje w strefach utlenienia (gossanach) złóż kruszców ołowiu. Tworzy się w wyniku skomplikowanych reakcji chemicznych zachodzących podczas wietrzenia galeny i innych siarczków w obecności roztworów bogatych w siarczany i inne jony. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami ołowiu, takimi jak anglesyt, cerusyt, lanarkit, leadhillyt, susannit, a także z kwarcem i goethytem. Jego obecność jest silnie związana z minerałami z grupy lanarkitu-susannitu. ## Lokalizacje Typową i główną lokalizacją, z której pochodzi większość znanych okazów, jest kopalnia Kintore Open Cut w Broken Hill, w Nowej Południowej Walii, Australia. Został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie, w tym w kopalniach rejonu Lavrion w Grecji, ale są to wystąpienia o znacznie mniejszym znaczeniu.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy boojumitu to te, które pokazują bogate, gęste i czysto białe pokrycia z wyraźnie widoczną, jedwabistą strukturą włóknistą. Kontrast z ciemną skałą macierzystą (matrycą) znacząco podnosi atrakcyjność wizualną. Ważna jest także wielkość powierzchni pokrytej przez minerał oraz brak uszkodzeń delikatnych włókien. ## Popularne stanowiska Jedynym istotnym z kolekcjonerskiego punktu widzenia stanowiskiem jest historyczna lokalizacja typowa - kopalnia Kintore w Broken Hill, Australia. Okazy z tego miejsca są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Boojumit jest niezwykle delikatny i wrażliwy chemicznie. Nie powinien być czyszczony na mokro. Wszelkie zanieczyszczenia należy usuwać wyłącznie mechanicznie, na sucho, za pomocą bardzo miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza o niskim ciśnieniu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami (szczególnie solnym, w którym się rozpuszcza) i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy boojumitu muszą być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnie zamkniętym pojemniku (np. pudełku typu "perky box") z dala od źródeł wilgoci i w stabilnej temperaturze. Ze względu na kruchość i delikatność włókien, należy unikać jakichkolwiek wibracji i wstrząsów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej