Bonazziite

Wzór chemiczny: As<sub>4</sub>S<sub>4</sub>

Bonazziit to rzadki siarczek arsenu, polimorficzny z realgarem, występujący w formie drobnokrystalicznych, pomarańczowoczerwonych nalotów.

## Charakterystyka Bonazziit jest siarczkiem arsenu, stanowiąc jeden z polimorfów As₄S₄. Występuje zazwyczaj w postaci bardzo drobnoziarnistych lub ziemistych agregatów i nalotów. Jego kryształy, obserwowane jedynie w skali mikroskopowej, mają postać pręcikową lub igiełkową. Zwykle tworzy powłoki na innych minerałach, zwłaszcza na realgarze, w wyniku jego przemian pod wpływem światła. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na drobnokrystaliczną postać, dokładne określenie właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, jest utrudnione. Połysk opisywany jest jako żywiczny do tłustego. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Bonazziit ma charakterystyczną barwę od pomarańczowej do pomarańczowoczerwonej. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje profesora Stefano Bonazziego (ur. 1959), włoskiego krystalografa z Uniwersytetu Florenckiego, za jego wkład w badania siarczków arsenu. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 2004 roku (IMA2004-035). Opisany został na podstawie materiału z kopalni Alšar w Macedonii Północnej, gdzie stanowi produkt przemiany realgaru. ## Zastosowania Bonazziit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc przedmiotem zainteresowania specjalistycznych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Resinous
Rysa
Orange
Gęstość
3.51
Łupliwość
Perfect on {100}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Bonazziit jest trudny do jednoznacznej identyfikacji bez zaawansowanych metod badawczych (XRD, spektroskopia Ramana). Wstępnie można go rozpoznać po pomarańczowej barwie i występowaniu w formie drobnokrystalicznych nalotów na realgarze, zwłaszcza w miejscach, gdzie realgar ulegał przemianie pod wpływem światła. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z pararealgarem, który również jest produktem przemiany realgaru i ma podobną, żółtopomarańczową barwę. Odróżnienie tych dwóch minerałów w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Różni się od realgaru (czerwony) i aurypigmentu (cytrynowożółty) odcieniem oraz formą występowania (zazwyczaj jako produkt alteracji, a nie pierwotne kryształy). ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne kryształy o pokroju pręcikowym lub igiełkowym, które łączą się w bardzo drobnoziarniste, ziemiste lub proszkowe agregaty i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Bonazziit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku przemian realgaru (As₄S₄) pod wpływem światła widzialnego. Jest jednym z produktów fotodegradacji realgaru, obok pararealgaru. Tworzy się w niskotemperaturowych warunkach hydrotermalnych oraz w strefach wietrzenia złóż bogatych w arsen. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z realgarem (jako minerał macierzysty), pararealgarem (inny produkt przemiany), aurypigmentem, a także z innymi siarczkami i siarkosolami arsenu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska, z których pochodzą badane próbki, to kopalnia Alšar w Macedonii Północnej (lokalizacja typowa) oraz złoże Getchell w hrabstwie Humboldt, Nevada, USA. Jego występowanie jest prawdopodobnie szersze, ale z uwagi na trudności w identyfikacji często pozostaje nierozpoznany.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów bonazziitu ocenia się przede wszystkim na podstawie potwierdzenia jego tożsamości metodami analitycznymi. Ponieważ występuje w formie mikroskopijnych nalotów, o wartości decyduje bogactwo i powierzchnia pokrycia na okazie macierzystym (zwykle na realgarze). Kontrast barwny z podłożem może podnosić walory estetyczne. Okazy z dobrze udokumentowanej lokalizacji, zwłaszcza typowej (Alšar), są bardziej cenione. ## Popularne stanowiska Najbardziej pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów są okazy z kopalni Alšar w Macedonii Północnej oraz z kopalni Getchell w Nevadzie, USA, ponieważ są to klasyczne, dobrze zbadane lokalizacje dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bonazziitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy unikać czyszczenia mechanicznego i kontaktu z wodą. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości do usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Bonazziit jest bardzo wrażliwy na światło, które powoduje jego dalsze przemiany (w pararealgar). Należy bezwzględnie unikać ekspozycji na światło słoneczne i silne oświetlenie sztuczne. Jest również wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie wolno go myć wodą ani żadnymi chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w całkowitej ciemności, w szczelnie zamkniętym, suchym pojemniku. Najlepszym rozwiązaniem jest pudełko bez dostępu światła, umieszczone w stabilnym środowisku. Ekspozycja jest niewskazana ze względu na nietrwałość minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej