Boltwoodite
Wzór chemiczny: K₀.₆₃Na₀.₃₇[(U⁶⁺O₂)(SiO₃OH)](H₂O)₁.₅
Boltwoodit to rzadki, promieniotwórczy krzemian uranylu, tworzący charakterystyczne, igiełkowe kryształy o intensywnie żółtej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5-4
- Barwa
- Pale yellow, orange yellow
- Połysk
- Pearly, Vitreous, Silky
- Rysa
- White
- Gęstość
- 4.7
- Łupliwość
- Perfect on {010}, imperfect on {001}.
- Przełam
- Irregular/Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Boltwoodit można rozpoznać po jego charakterystycznych, promienistych agregatach drobnych, igiełkowych kryształów o jaskrawożółtej barwie. Kluczową cechą diagnostyczną jest silna promieniotwórczość, wykrywalna za pomocą licznika Geigera, oraz intensywna, zielona fluorescencja w świetle UV. ## Odróżnianie od podobnych Boltwoodit bywa mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak uranofan czy autunit. Od uranofanu, który często tworzy podobne skupienia, odróżnia go forma kryształów (bardziej igiełkowa w boltwoodicie) oraz subtelne różnice w odcieniu. Autunit z kolei tworzy tabliczkowe kryształy i ma niższą twardość. Pewne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są jednoskośne, o pokroju igiełkowym lub włoskowym, wydłużone wzdłuż osi b. Najczęściej tworzą promieniste, sferyczne lub półsferyczne agregaty, a także naskorupienia i naloty na skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Boltwoodit jest wtórnym minerałem uranu, powstającym w strefach utleniania złóż uraninitu i innych pierwotnych minerałów uranowych. Krystalizuje z roztworów wodnych bogatych w uran, potas i krzemionkę, najczęściej w porowatych piaskowcach lub w spękaniach skał bogatych w uran. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami uranowymi, takimi jak uranofan, gips, kalcyt, fluoryt, hematyt oraz z minerałami ilastymi. Występuje również w towarzystwie uraninitu jako produktu jego wietrzenia. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska boltwooditu na świecie to kopalnia Pick's Delta w Utah (miejsce odkrycia) oraz inne złoża w rejonie Colorado Plateau w USA. Znaczące okazy pochodzą również z kopalni Rössing w Namibii, gdzie tworzy duże i dobrze wykształcone agregaty. Występuje także w Australii (Południowa Australia) i Argentynie.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy boltwooditu to te z dobrze wykształconymi, dużymi, promienistymi agregatami o intensywnej, cytrynowożółtej barwie. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnych igiełek. Okazy z Namibii, szczególnie z kopalni Rössing, są uważane za światowej klasy ze względu na rozmiar i perfekcję sferycznych agregatów. ## Popularne stanowiska Kolekcjonerzy najbardziej poszukują okazów z kopalni Rössing w Namibii, które ustanowiły standard jakości dla tego minerału. Klasyczne, choć zazwyczaj mniejsze, okazy pochodzą z lokalizacji w stanie Utah w USA.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów boltwooditu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Ze względu na promieniotwórczość, wszelkie czynności należy wykonywać z zachowaniem środków ostrożności (rękawiczki, maska przeciwpyłowa), aby uniknąć wdychania lub połknięcia cząstek minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami, wibracjami i ścieraniem. Nie wymaga ochrony przed światłem. ## Przechowywanie Boltwoodit musi być przechowywany w szczelnym, wyraźnie oznakowanym pojemniku z etykietą ostrzegającą o promieniotwórczości. Należy go trzymać z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu radiacyjnemu, oraz z dala od miejsc stałego przebywania ludzi. Najlepiej przechowywać go w specjalistycznych klaserach lub gablotach przeznaczonych dla minerałów promieniotwórczych.