Böhmite

Wzór chemiczny: AlO(OH)

Bemit to wodorotlenek glinu, będący jednym z głównych składników rudy aluminium, czyli boksytu, zwykle występujący w formie mikrokrystalicznych skupień.

## Charakterystyka Bemit jest wodorotlenkiem glinu i kluczowym składnikiem boksytów - najważniejszej rudy aluminium na świecie. Rzadko tworzy widoczne gołym okiem kryształy, najczęściej przyjmując postać ziemistych, pisolitycznych (grochowych) lub masywnych skupień o bardzo drobnych ziarnach. Czysty bemit jest biały, jednak domieszki, głównie związków żelaza, nadają mu odcienie żółtawe, czerwonobrązowe lub szarobrązowe. Jest jednym z trzech głównych minerałów rud boksytowych, obok gibbsytu i diasporu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 3.5 w skali Mohsa. Jego połysk jest zazwyczaj szklisty, a na powierzchniach łupliwości może być perłowy. Jest przeświecający. Gęstość bemitu wynosi około 3.02 g/cm³. ## Barwy i odmiany Bemit występuje w kolorze białym, jasno szarobrązowym, a zanieczyszczony przyjmuje barwy żółtawe lub czerwonobrązowe. Nie wyróżnia się nazwanych odmian barwnych czy handlowych, a jego identyfikacja opiera się głównie na metodach analitycznych w kontekście badania rud boksytowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Johanna Böhma (1895-1952), czesko-niemieckiego chemika, który w 1925 roku zidentyfikował go przy użyciu metod rentgenograficznych jako odrębny wodorotlenek glinu. Minerał został formalnie opisany i nazwany w 1927 roku. Jego lokalizacją typową jest Mas Rouge w Les Baux-de-Provence we Francji, historycznym regionie wydobycia boksytów. ## Zastosowania Podstawowym i niemal wyłącznym zastosowaniem bemitu jest jego rola jako jednego z głównych składników boksytu, rudy wykorzystywanej do przemysłowej produkcji aluminium. Ze względu na mikroskopijną formę i nieatrakcyjny wygląd, nie ma on znaczenia jako kamień ozdobny czy materiał kolekcjonerski w postaci izolowanych okazów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty, Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
3.02
Łupliwość
Doskonała według {010}, dobra według {100} i słaba według {001}.
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie bemitu w terenie jest trudne ze względu na jego mikrokrystaliczną naturę. Zazwyczaj występuje jako składnik ziemistych lub pisolitycznych mas boksytowych. Identyfikacja makroskopowa opiera się na kontekście geologicznym (występowanie w boksytach) i skojarzeniu z gibbsytem i diasporem. Pewne rozpoznanie wymaga metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Bemit jest trudny do odróżnienia od innych składników boksytu, takich jak gibbsyt i diaspor, bez specjalistycznego sprzętu. Diaspor jest znacznie twardszy (6.5-7). Gibbsyt ma podobną twardość, ale krystalizuje w układzie jednoskośnym i ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku. Kaolinit i inne minerały ilaste, które mogą tworzyć podobne białe, ziemiste masy, są znacznie bardziej miękkie i plastyczne po zwilżeniu. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy bemitu są niezwykle rzadkie i mają mikroskopijne rozmiary. Zwykle tworzy on skupienia ziemiste, zbite, łuskowate, a także sferolityczne lub pisolityczne (w formie małych, zaokrąglonych ziaren zlepionych ze sobą).

Środowisko występowania

## Geneza Bemit jest produktem wietrzenia laterytowego skał bogatych w glinokrzemiany, takich jak sjenity nefelinowe, bazalty czy granity, w warunkach klimatu tropikalnego lub subtropikalnego. Powstaje w wyniku intensywnego chemicznego wietrzenia, podczas którego krzemionka i inne pierwiastki są wypłukiwane, a nierozpuszczalne tlenki i wodorotlenki glinu oraz żelaza ulegają koncentracji, tworząc złoża boksytów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z innymi składnikami boksytów, takimi jak gibbsyt i diaspor. Towarzyszą mu również tlenki żelaza (hematyt, goethyt), minerały ilaste (głównie kaolinit) oraz minerały tytanu (anataz, rutyl). ## Lokalizacje Jako kluczowy składnik boksytów, bemit jest szeroko rozpowszechniony na świecie. Ważne gospodarczo złoża znajdują się w Australii, Gwinei, Brazylii, Wietnamie, Jamajce i Indonezji. W Europie historycznie istotne były złoża we Francji (Les Baux-de-Provence, od którego pochodzi nazwa boksyt), na Węgrzech i w Grecji.

Rzadkość

Pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Bemit jako taki nie jest minerałem poszukiwanym przez kolekcjonerów w formie izolowanych okazów, ponieważ rzadko tworzy atrakcyjne wizualnie formy. Jego wartość jest niemal wyłącznie przemysłowa. W kontekście kolekcjonerskim można docenić jedynie okazy boksytów o ciekawej strukturze pisolitycznej (grochowej) lub o nietypowym zabarwieniu, gdzie bemit jest jednym z głównych, choć niewidocznych, składników. ## Popularne stanowiska Nie istnieją stanowiska cenione za okazy kolekcjonerskie samego bemitu. Wszelkie okazy pochodzą z kopalń boksytów, a ich lokalizacja jest tożsama z głównymi rejonami wydobycia tej rudy, jak np. historyczne stanowisko w Les Baux-de-Provence we Francji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bemitu, zwykle będące częścią skały boksytowej, można czyścić miękką, suchą szczoteczką w celu usunięcia luźnych zanieczyszczeń. Użycie wody jest generalnie bezpieczne, ale należy unikać silnych strumieni, które mogłyby uszkodzić kruchą matrycę skalną. Zawsze należy pozwolić okazowi całkowicie wyschnąć w temperaturze pokojowej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i zasadami, które mogą chemicznie reagować z minerałem. Bemit jest stosunkowo miękki, więc należy chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały (kwarc, korund). Nie należy go podgrzewać, ponieważ w wysokiej temperaturze traci wodę i ulega transformacji. ## Przechowywanie Okazy bemitu w boksytach najlepiej przechowywać w suchym miejscu, w osobnych pudełkach lub na podstawkach, aby uniknąć otarć i zarysowań. Nie jest wrażliwy na światło, ale ochrona przed kurzem jest wskazana.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej