Boggsite

Wzór chemiczny: Na<sub>3</sub>Ca<sub>8</sub>(Si<sub>77</sub>Al<sub>19</sub>)O<sub>192</sub>·70H<sub>2</sub>O

Boggsyt to rzadki minerał z grupy zeolitów, tworzący drobne, bezbarwne lub białe kryształy i sferulityczne agregaty w pęcherzach pomigdałowych w bazaltach.

## Charakterystyka Boggsyt jest uwodnionym glinokrzemianem wapnia i sodu, należącym do grupy zeolitów. Występuje w postaci bardzo małych, nie przekraczających 1 mm, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów. Najczęściej tworzy promieniste lub sferulityczne agregaty o jedwabistym lub perłowym połysku, wypełniające puste przestrzenie w skałach wulkanicznych. Poszczególne kryształy są zazwyczaj bezbarwne i przezroczyste, natomiast ich skupiska przyjmują barwę białą. ## Właściwości fizyczne Kryształy boggsytu wykazują twardość około 4 w skali Mohsa. Mają połysk szklisty, a na powierzchniach agregatów perłowy lub jedwabisty. Są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 2.16 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Boggsyt został odkryty i opisany w 1990 roku przez Donalda G. Howarda, Roberta C. Boggs'a i Williama M. Wise'a. Nazwa minerału honoruje Roberta C. Boggs'a (ur. 1940), amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Seattle w stanie Waszyngton, który jako pierwszy znalazł ten minerał i zwrócił na niego uwagę badaczy. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, boggsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Vitreous, Pearly
Rysa
White
Gęstość
2.16
Łupliwość
Perfect on {100}, good on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja boggsytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego niewielkie rozmiary i podobieństwo do innych zeolitów. Rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). W kolekcji można go rozpoznać na podstawie etykiety z potwierdzonej lokalizacji. ## Odróżnianie od podobnych Boggsyt jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych zeolitów tworzących białe, promieniste agregaty, takich jak thomsonit, skolecyt, mezolit czy natrolit. Często współwystępuje z nimi w tych samych pęcherzach. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie metodami laboratoryjnymi. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tabliczkowe kryształy o zarysie prostokąta lub kwadratu, często ze ściętymi narożnikami. Kryształy te łączą się w charakterystyczne, wachlarzowate lub sferulityczne (kuliste) agregaty o promienistej budowie wewnętrznej.

Środowisko występowania

## Geneza Boggsyt jest minerałem wtórnym pochodzenia hydrotermalnego. Krystalizuje w niskich temperaturach z roztworów wodnych krążących w skałach wulkanicznych, głównie w bazaltach. Wypełnia puste przestrzenie, takie jak pęcherze pogazowe (migdały), tworząc druzy i naskorupienia na ścianach pustek. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami z grupy zeolitów, takimi jak thomsonit-Ca, klinoptylolit-Ca, mordenit, a także z kalcytem i kwarcem (chalcedonem). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska dla tego minerału to: - Goble, Hrabstwo Columbia, Oregon, USA (miejsce odkrycia) - Góra Highwood, Hrabstwo Chouteau, Montana, USA - Poona, Dystrykt Pune, Maharasztra, Indie - Wyspa Skye, Szkocja, Wielka Brytania - Breiðdalur, Region Wschodni, Islandia

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska boggsytu zależy przede wszystkim od jakości okazu jako całości, a nie od samego minerału, który jest zazwyczaj mikroskopijny. Najbardziej cenione są okazy, gdzie białe, dobrze uformowane sferulity boggsytu tworzą estetyczny kontrast z ciemną skałą macierzystą (bazaltem). Ważna jest również asocjacja z innymi, barwnymi minerałami, np. pomarańczowym thomsonitem. Ponieważ jest to minerał do mikromontażu, kluczowa jest perfekcja i nieuszkodzenie delikatnych agregatów. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane okazy, często łączące boggsyt z thomsonitem, pochodzą z lokalizacji w stanie Oregon w USA oraz z kamieniołomów w okolicach Poony w Indiach. Okazy z tych miejsc są najczęściej spotykane w kolekcjach specjalistycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Można przemywać je w wodzie destylowanej, unikając silnego strumienia. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Jako zeolit, boggsyt jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody z jego struktury i trwałe uszkodzenie. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy boggsytu, zwłaszcza mikromontaże, najlepiej przechowywać w zamykanych, przezroczystych pudełkach (tzw. "membrane box" lub "micromount box"), które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej