Bluebellite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>6</sub>(I<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>)(OH)<sub>10</sub>Cl

Niezwykle rzadki jodan miedzi o intensywnie niebieskiej barwie, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Bluebellit to uwodniony jodan miedzi z chlorem, wyróżniający się żywym, lazurowo-niebieskim kolorem. Występuje w postaci bardzo małych, heksagonalnych lub pseudoheksagonalnych kryształów o tabliczkowym pokroju, które rzadko przekraczają 150 mikrometrów średnicy i 5 mikrometrów grubości. Kryształy te tworzą rozetowe lub kuliste agregaty, a także cienkie naloty i powłoki na skałach macierzystych. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość czy przełam, nie zostało precyzyjnie określonych. Połysk minerału jest opisywany jako szklisty do perłowego, zwłaszcza na powierzchniach łupliwości. Jest minerałem niefluorescencyjnym. ## Barwy i odmiany Bluebellit charakteryzuje się jednolitą, intensywnie lazurowo-niebieską barwą. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Blue Bell w rejonie Baker, w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od lokalizacji typowej (kopalnia Blue Bell). Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku pod numerem 2013-058. Opisany został przez Anthony'ego R. Kampfa i współpracowników w 2014 roku. ## Zastosowania Bluebellit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "micromounts").

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Jasnoniebieska
Gęstość
3.99
Łupliwość
Doskonała według {0001}
Przełam
Łuskowaty
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja bluebellitu opiera się na jego charakterystycznej, lazurowo-niebieskiej barwie, formie występowania w postaci mikroskopijnych, rozetowych agregatów złożonych z heksagonalnych tabliczek oraz na jego skrajnej rzadkości. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na współwystępowanie z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi. ## Odróżnianie od podobnych Bluebellit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami miedzi o niebieskiej barwie, takimi jak linaryt, azuryt, cyjanotrichit czy w pewnym stopniu szatukit. Odróżnienie "gołym okiem" lub pod lupą jest praktycznie niemożliwe. Kluczowe jest badanie morfologii kryształów pod dużym powiększeniem - bluebellit tworzy charakterystyczne, cienkie heksagonalne blaszki. Linaryt ma często bardziej wydłużone kryształy, a azuryt tworzy inne formy krystaliczne i jest wrażliwy na kwasy. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo cienkie, tabliczkowe, o heksagonalnym lub pseudoheksagonalnym zarysie. Zwykle występują w postaci rozetowych, sferulitycznych lub nieregularnych agregatów, a także jako cienkie powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Bluebellit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż polimetalicznych. Tworzy się w warunkach suchych (arydnych) w wyniku wietrzenia pierwotnych rud miedzi w obecności jodu i chloru. Jod prawdopodobnie pochodzi z wód gruntowych lub rozkładu materii organicznej w suchym klimacie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. W lokalizacji typowej (kopalnia Blue Bell) znaleziono go w towarzystwie m.in. boleitu, pseudoboleitu, anglesytu, cerusytu, chalkantytu, hemimorfitu, linarytu, a także nowo opisanych minerałów jak markasyt i salesyt jodowy. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania bluebellitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Blue Bell, położona w dystrykcie górniczym Soda Mountains, w rejonie Baker, w hrabstwie San Bernardino, Kalifornia, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów bluebellitu ocenia się niemal wyłącznie na podstawie bogactwa i estetyki agregatów obserwowanych pod mikroskopem. Najwyżej cenione są próbki z licznymi, dobrze uformowanymi, rozetowymi skupieniami o intensywnie niebieskiej barwie, kontrastujące z matrycą skalną. Wielkość agregatów, mimo że zawsze mikroskopijna, również ma znaczenie - większe rozety są bardziej pożądane. Czystość okazu odnosi się do braku uszkodzeń delikatnych kryształów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów bluebellitu jest kopalnia Blue Bell w Kalifornii. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bluebellitu są ekstremalnie delikatne i składają się z mikroskopijnych kryształów. Nie należy ich czyścić mechanicznie ani chemicznie. Jakakolwiek próba czyszczenia, nawet przy użyciu miękkiej szczoteczki czy sprężonego powietrza, grozi bezpowrotnym zniszczeniem kruchych agregatów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, zasadami i wszelkimi rozpuszczalnikami. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, które mogą spowodować jego dehydratację lub zmianę barwy. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały ("micromount boxes"), które chronią je przed kurzem, wstrząsami i kontaktem fizycznym. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej