Blakeite

Wzór chemiczny: Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(Te<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>3</sub>

Blakeit to bardzo rzadki telluryn żelaza, tworzący mikroskopijne, pomarańczowoczerwone kryształy w strefach utleniania złóż kruszcowych.

## Charakterystyka Blakeit jest wtórnym tellurynem żelaza, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 0,1 mm. Tworzy skupienia w formie rozet, powłok lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy. Jego intensywna, pomarańczowoczerwona do czerwonej barwa sprawia, że jest łatwo zauważalny mimo niewielkich rozmiarów. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych blakeitu nie została precyzyjnie określona. Twardość szacuje się na około 3 w skali Mohsa. Połysk jest określany jako szklisty do diamentowego. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w charakterystycznych odcieniach od pomarańczowoczerwonego do czerwonego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Blakeit został po raz pierwszy opisany w 1951 roku przez Sidneya A. Williamsa. Nazwa minerału honoruje Franka Blake'a (1894-1950), chemika z Arizona Bureau of Mines, który jako pierwszy zsyntetyzował ten związek w laboratorium. Miejsce typowe (locus typicus) to kopalnia Baker w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA. ## Zastosowania Blakeit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki minerał wtórny.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous to Adamantine
Rysa
Light reddish brown
Gęstość
4.96
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Blakeit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej, intensywnej pomarańczowoczerwonej barwy, szklistego lub diamentowego połysku oraz występowania w formie mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów. Kluczowe jest jego środowisko występowania - strefy utleniania złóż tellurowych, gdzie współwystępuje z innymi tellurynami i telluranami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi, czerwonymi minerałami telluru, takimi jak emmonsit czy mackayit. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS), ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. Wyróżnia go jednoskośny układ krystalograficzny w porównaniu do trójskośnego emmonsitu. ## Formy kryształów Kryształy blakeitu są najczęściej bardzo małe, o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym. Często tworzą promieniste agregaty, rozety lub cienkie naloty i powłoki na powierzchni skały macierzystej lub innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Blakeit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż kruszcowych bogatych w tellur. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia w wyniku wietrzenia pierwotnych tellurków, głównie w suchym i pustynnym klimacie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami telluru, takimi jak emmonsit, mackayit, eztlit, rodalquilarit, a także z kwarcem, barytem, hematytem i złotem rodzimym. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska blakeitu na świecie to: - Kopalnia Baker (miejsce typowe) i kopalnia Aga w hrabstwie San Bernardino, Kalifornia, USA. - Kopalnia Bambolla w Moctezuma, Sonora, Meksyk. - Kopalnia Wendy w hrabstwie La Paz, Arizona, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów blakeitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki mikrokryształów. Najbardziej cenione są okazy z licznymi, dobrze wykształconymi, intensywnie zabarwionymi kryształami tworzącymi rozetkowe agregaty. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na rozmiar, okazy są oceniane pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Najlepsze i najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów mikrominerałów okazy blakeitu pochodzą z historycznych lokalizacji w USA (Kalifornia, Arizona) oraz z kopalni Bambolla w Meksyku, która dostarczyła wielu światowej klasy okazów wtórnych minerałów telluru.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy blakeitu są ekstremalnie delikatne i podatne na uszkodzenia mechaniczne. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnych cząstek pyłu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, chemikaliami czy szczoteczkami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi płynami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić mikroskopijne kryształy. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy, ultradźwięki oraz gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepszym rozwiązaniem jest ekspozycja pod szkłem lub w specjalistycznych gablotach dla mikrominerałów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej