Bismutotantalite
Wzór chemiczny: Bi<sup>3+</sup>Ta<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>
Bizmutotantalit to rzadki, ciemnobrązowy do czarnego tlenek bizmutu i tantalu, ceniony przez kolekcjonerów za swoją rzadkość i interesujący skład chemiczny.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5-5.5
- Połysk
- Sub-Metallic
- Rysa
- Brown
- Gęstość
- 8.13-9.04
- Łupliwość
- Good on {010}
- Przełam
- Sub-Conchoidal
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Bizmutotantalit można rozpoznać po jego dużej gęstości, którą da się wyczuć nawet w niewielkich okazach. Charakterystyczna jest również jego czarna lub ciemnobrązowa barwa, submetaliczny połysk oraz występowanie w pegmatytach granitowych. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, ciężkimi minerałami strefy pegmatytowej, takimi jak tantalit, kolumbit czy pirochlor. Od tantalitu i kolumbitu odróżnia go obecność bizmutu, co można potwierdzić metodami chemicznymi (np. spektroskopią EDS). W porównaniu do pirochloru, bizmutotantalit krystalizuje w innym układzie (rombowym) i zazwyczaj tworzy kryształy o innym kształcie. ## Formy kryształów Kryształy bizmutotantalitu są zazwyczaj słabo wykształcone, mają pokrój tabliczkowy lub krótkosłupkowy. Często występują w postaci skupień ziarnistych lub jako nieregularne masy wrośnięte w kwarc lub inne minerały pegmatytowe.
Środowisko występowania
## Geneza Bizmutotantalit jest minerałem pochodzenia magmowego, typowym dla granitowych pegmatytów, zwłaszcza tych o wysokiej zawartości pierwiastków ziem rzadkich i litu (pegmatyty typu LCT - litowo-cezowo-tantalowe). Powstaje w późnych stadiach krystalizacji magmy pegmatytowej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, albit, mikroklin, muskowit, lepidolit, beryl, tantalit, mikrolit, a także z innymi minerałami bizmutu, jak bizmut rodzimy czy bizmutynit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje bizmutotantalitu to Alto do Giz w Brazylii (miejsce typowe), a także pegmatyty w rejonie Namaqualand w Republice Południowej Afryki, w Colorado i Connecticut w USA, w Zimbabwe (kopalnia Benson) oraz w rejonie Uralu w Rosji.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o wyraźnym połysku. Wysoko oceniane są również okazy, na których bizmutotantalit jest estetycznie osadzony na kontrastującym podłożu, na przykład na białym kwarcu lub albicie. Wielkość kryształów jest również istotnym czynnikiem wpływającym na wartość. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji, takich jak Alto do Giz w Brazylii czy kopalnie w Zimbabwe, są szczególnie poszukiwane przez zaawansowanych kolekcjonerów ze względu na ich historyczne znaczenie i jakość.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy bizmutotantalitu należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można przemyć okaz wodą destylowaną, a następnie dokładnie osuszyć miękką ściereczką. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Nie należy go podgrzewać ani narażać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Bizmutotantalit jest stosunkowo stabilny, ale ze względu na jego wartość kolekcjonerską i rzadkość, powinien być przechowywany w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Chronić przed kurzem i wilgocią.