Bismutohauchecornite

Wzór chemiczny: Ni<sub>9</sub>Bi<sub>2</sub>S<sub>8</sub>

Bismutohauchecornit to rzadki siarczek niklu i bizmutu, tworzący tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Bismutohauchecornit jest rzadkim minerałem z grupy siarczków, będącym członkiem grupy hauchecornitu. Chemicznie jest to siarczek niklu i bizmutu. Tworzy on zazwyczaj niewielkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, osiągające do 2 mm długości, często wykazujące prążkowanie na powierzchniach. Występuje w formie wrostków w innych minerałach, głównie siarczkach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5.5, a gęstość jest wysoka, w przybliżeniu 7.35 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Bismutohauchecornit ma barwę od blado brązowożółtej do cynowo białej, z różowawym odcieniem. W świetle odbitym jego barwa jest kremowobiała. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji bizmutu (łac. *bismuthum*) oraz do jego związku ze strukturalnie podobnym hauchecornitem. Został opisany po raz pierwszy w 1980 roku przez D.C. Harrisa i E.A.J. Burke'a na podstawie materiału z kopalni Vermilion w dystrykcie Sudbury w Ontario, Kanada.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
7.35
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie bismutohauchecornitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe ze względu na jego występowanie w postaci drobnych wrostków w innych siarczkach. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) i badania w świetle odbitym (mikroskopia kruszcowa). Charakterystyczna jest jego kremowobiała barwa w świetle odbitym i anizotropia. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy hauchecornitu (hauchecornitem, arsenohauchecornitem, tellurohauchecornitem), a także z pentlandytem, milleritem czy innymi siarczkami niklu i bizmutu. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie szczegółowej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj tabliczkowe lub listewkowe, o przekroju kwadratowym lub prostokątnym. Osiągają rozmiary do 2 mm. Występują jako pojedyncze kryształy lub ziarniste agregaty wrosłe w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Bismutohauchecornit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kruszcowych bogatych w nikiel, bizmut, arsen i antymon, przecinających skały ultrazasadowe. Jest jednym z późniejszych minerałów krystalizujących w sekwencji hydrotermalnej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z milleritem, pentlandytem, chalkopirytem, gersdorffitem, ullmannitem, bizmutem rodzimym, maucherytem, a także z minerałami z grupy hauchecornitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska bismutohauchecornitu na świecie to: - Kopalnia Vermilion, dystrykt Sudbury, Ontario, Kanada (miejsce odkrycia). - Złoże Oktyabrskoye, rejon Norylska, Rosja. - Kopalnia Igdlokunguak nr 2, Appat, gmina Qaasuitsup, Grenlandia. - Kompleks magmowy Riwaka, Nelson, Nowa Zelandia.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu bismutohauchecornitu jest determinowana głównie przez wielkość i stopień wykształcenia kryształów, chociaż te rzadko przekraczają 1-2 mm. Najbardziej cenione są okazy, gdzie kryształy są wyraźnie widoczne, nieuszkodzone i osadzone w kontrastującej matrycy skalnej lub współwystępują z dobrze zdefiniowanymi kryształami innych minerałów, np. milleritem. Czystość samego kryształu nie jest kluczowym kryterium, ponieważ minerał jest nieprzezroczysty. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli kopalni Vermilion w Kanadzie, mają szczególną wartość historyczną. Materiał badawczy pochodzi również ze złoża Oktyabrskoye w Rosji. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy okaz z udokumentowaną lokalizacją jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bismutohauchecornitu, będące zazwyczaj niewielkimi wrostkami w innych minerałach, praktycznie nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, należy używać wyłącznie sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą reagować z siarczkami. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętym pudełku klaserowym, aby chronić go przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary, zaleca się przechowywanie w oryginalnym pojemniku z etykietą.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej