Bismoclite

Wzór chemiczny: Bi<sup>3+</sup>OCl

Bismoklit to rzadki wtórny minerał bizmutu, tworzący miękkie, perłowe blaszki i naloty w strefach utleniania kruszców bizmutu.

## Charakterystyka Bismoklit jest halogenkiem tlenkowym bizmutu, występującym najczęściej w postaci ziemistych lub proszkowych nalotów i skupień. Rzadziej tworzy drobne, tabliczkowe lub blaszkowate kryształy o czworokątnym zarysie, zebrane w niewielkie agregaty. Jego wygląd jest niepozorny, często przypomina glinkę lub talk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2-2.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co powoduje, że łatwo dzieli się na cienkie blaszki. Blaszki te są giętkie, ale nieelastyczne. Połysk na powierzchniach łupliwości jest wyraźnie perłowy, natomiast w skupieniach ziemistych matowy lub ziemisty. Gęstość minerału wynosi 7.72 g/cm³. ## Barwy i odmiany Bismoklit jest zazwyczaj bezbarwny, biały, kremowy lub żółtawy. Czasem przybiera odcienie szare lub zielonkawe z powodu zanieczyszczeń. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa bismoklitu nawiązuje do jego składu chemicznego - bizmutu (bism-) i chloru (-cl-). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1935 roku przez Edlingera na podstawie materiału z dwóch lokalizacji: kopalni Allchar w Macedonii Północnej oraz z okolic Goldfield w Nevadzie, USA. Jednakże, został formalnie uznany i nazwany dopiero w 1944 roku przez Clifforda Frondela, który badał sztuczne i naturalne kryształy BiOCl. ## Zastosowania Bismoklit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest natomiast minerałem interesującym dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach wtórnych, rzadkich pierwiastkach lub w mineralogii systematycznej.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-2.5
Połysk
Perłowy
Rysa
Biała do szarobiałej
Gęstość
7.72
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Bismoklit można rozpoznać po jego wyjątkowej miękkości (twardość 2-2.5), perłowym połysku na powierzchniach łupliwości oraz charakterystycznych, giętkich blaszkach. Występuje w postaci nalotów i skupień ziemistych w towarzystwie innych minerałów bizmutu. Wysoka gęstość jest również cechą pomocniczą, choć trudną do oceny w małych próbkach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z talkiem lub muskowitem ze względu na blaszkowatą budowę i perłowy połysk, jednak bismoklit jest od nich znacznie gęstszy. Od innych wtórnych minerałów bizmutu, takich jak bizmutyt czy bismit, odróżnia go niższa twardość i doskonała łupliwość. Identyfikację najczęściej potwierdzają metody analityczne, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy bismoklitu są rzadkie i mają postać cienkich, czworokątnych tabliczek lub blaszek. Zazwyczaj tworzy on jednak skupienia łuseczkowate, ziemiste, proszkowe lub masywne naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Bismoklit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych bogatych w bizmut, zwłaszcza bizmutu rodzimego i bizmutynu. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zawierających chlor (często pochodzących z wód słonych lub solanek) z pierwotnymi minerałami bizmutu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami strefy utleniania, takimi jak bizmut rodzimy, bizmutyn, bizmutyt, bismit, atakamit, cerusyt, a także kwarc i minerały ilaste. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą: kopalnia Allchar w Macedonii Północnej; Goldfield w Nevadzie i kopalnia Himalaya w Kalifornii (USA); kopalnie w rejonie Schneeberg i Johanngeorgenstadt w Saksonii (Niemcy); kopalnia Přebuz (Czechy); kopalnia Kara-Oba (Kazachstan); a także niektóre stanowiska w Kornwalii (Wielka Brytania) i Boliwii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi, kryształami o wyraźnym perłowym połysku. Atrakcyjność podnosi również kontrastowe umiejscowienie na skale macierzystej (matriksie) oraz asocjacja z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. Ponieważ kryształy są rzadkie, nawet bogate naloty i dobrze zdefiniowane skupienia łuseczkowate są poszukiwane. ## Popularne stanowiska Okazy z klasycznych europejskich lokalizacji, takich jak Schneeberg w Niemczech, czy z amerykańskich stanowisk w Nevadzie i Kalifornii, są historycznie ważne i cenione w kolekcjach systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bismoklitu są niezwykle delikatne i miękkie. Należy je czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego reaktywność, nie zaleca się czyszczenia na mokro, a zwłaszcza używania wody z kranu czy chemikaliów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i kwasami, które mogą go uszkodzić lub chemicznie zmienić. Minerał jest bardzo miękki, więc należy chronić go przed zarysowaniem i uderzeniami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie wilgoci. ## Przechowywanie Bismoklit wymaga przechowywania w suchych warunkach, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić go przed wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy go przechowywać z dala od twardszych minerałów, które mogłyby go porysować.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej