Bischofite

Wzór chemiczny: MgCl<sub>2</sub>·6H<sub>2</sub>O

Bischofit to uwodniony chlorek magnezu, który rzadko tworzy kryształy i jest silnie higroskopijny, przez co łatwo rozpuszcza się w wilgotnym powietrzu.

## Charakterystyka Bischofit jest minerałem z grupy halogenków, chemicznie uwodnionym chlorkiem magnezu. Zazwyczaj występuje w postaci mas bezpostaciowych, włóknistych lub ziarnistych skupień. Dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie i mają postać jednoskośnych tabliczek lub słupków. Ze względu na swoją silną higroskopijność, czyli zdolność do pochłaniania wilgoci z otoczenia, okazy bischofitu są nietrwałe i często ulegają rozpuszczeniu na powietrzu, przechodząc w roztwór. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, a jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 1-2. Jest również lekki, o gęstości zbliżonej do 1.6 g/cm³. Charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest przezroczysty do przeświecającego. W kontakcie z wodą łatwo się rozpuszcza, a roztwór ma gorzki, cierpki smak. ## Barwy i odmiany Czysty bischofit jest bezbarwny lub biały. Zanieczyszczenia mogą nadawać mu żółtawe lub czeronawe odcienie. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1877 roku przez Carla Ochseniusa, honoruje niemieckiego geologa i chemika Gustava Bischofa (1792-1870), profesora na Uniwersytecie w Bonn. Bischof był autorem wpływowego dzieła "Lehrbuch der chemischen und physikalischen Geologie", w którym badał procesy chemiczne zachodzące w skorupie ziemskiej. ## Zastosowania Bischofit jest ważnym źródłem magnezu i jego związków. Wykorzystuje się go w przemyśle chemicznym, farmaceutycznym (jako suplement magnezu), a także jako środek do zwalczania oblodzenia dróg w zimie, ponieważ skutecznie obniża temperaturę zamarzania wody. W medycynie stosowany jest w balneoterapii w postaci kąpieli magnezowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
1-2
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.59-1.61
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną bischofitu jest jego ekstremalna higroskopijność - okaz pozostawiony na powietrzu szybko staje się wilgotny i lepki. Inne cechy to bardzo niska twardość, rozpuszczalność w wodzie oraz gorzki smak. Jest również lekki w dotyku. ## Odróżnianie od podobnych Bischofit można pomylić z innymi rozpuszczalnymi w wodzie halogenkami, takimi jak halit (sól kamienna) czy sylwin. Halit ma słony smak i krystalizuje w układzie regularnym (sześcienne kryształy), a jego twardość jest wyższa (2.5). Karnalit, inny chlorek magnezu i potasu, również jest higroskopijny, ale zazwyczaj ma bardziej złożone formy krystaliczne i często współwystępuje z sylwinem i halitem w charakterystycznych paragenezach. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są bardzo rzadkie. Jeśli występują, przyjmują formę tabliczkową lub krótkich słupków w układzie jednoskośnym. Najczęściej jednak bischofit tworzy masywne, ziarniste, włókniste lub bezpostaciowe agregaty w obrębie złóż solnych.

Środowisko występowania

## Geneza Bischofit jest minerałem ewaporatowym, co oznacza, że powstaje w wyniku odparowania wody z silnie zasolonych zbiorników wodnych, takich jak morza lub słone jeziora. Krystalizuje jako jeden z ostatnich minerałów w sekwencji ewaporacyjnej, po wytrąceniu się kalcytu, gipsu, anhydrytu i halitu. Wymaga do powstania bardzo wysokiego stężenia jonów magnezu i chloru w roztworze. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami solnymi, takimi jak halit, sylwin, karnalit, kainit, kizeryt i anhydryt. Te minerały tworzą razem złoża soli potasowo-magnezowych (soli potasowych). ## Lokalizacje Znaczące złoża bischofitu, często o znaczeniu gospodarczym, znajdują się w Niemczech (np. w rejonie Stassfurtu, gdzie został po raz pierwszy opisany), Rosji (rejon Wołgogradu i Uralu), Chinach, a także w USA (w basenach solnych w Teksasie i Nowym Meksyku). W Polsce występuje w cechsztyńskich wysadach solnych, na przykład w rejonie Kłodawy i Inowrocławia.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich bischofitu jest oceniana inaczej niż w przypadku większości minerałów, ze względu na jego nietrwałość. Najbardziej cenione są niezwykle rzadkie, dobrze wykształcone, przezroczyste kryształy, nawet jeśli są niewielkie. Dla form masowych liczy się czystość i brak zanieczyszczeń. Kluczowym czynnikiem jest jednak stan zachowania okazu - musi być on suchy i niezmieniony, co świadczy o odpowiednim przechowywaniu od momentu wydobycia. Okazy zachowane w oryginalnej matrycy solnej są również pożądane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i historyczne okazy pochodzą ze złóż solnych w Stassfurcie w Niemczech. Współcześnie interesujące okazy, w tym rzadkie kryształy, znajdowano w Chinach oraz w niektórych rejonach Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Bischofit jest skrajnie wrażliwy na wodę i wilgoć. Absolutnie nie wolno czyścić go wodą ani żadnymi płynami. Jedyną bezpieczną metodą jest mechaniczne usunięcie kurzu za pomocą bardzo miękkiego, suchego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać przede wszystkim kontaktu z wodą i wilgotnym powietrzem. Minerał ten jest silnie higroskopijny i w warunkach normalnej wilgotności pokojowej zacznie samoczynnie chłonąć wodę z powietrza, stając się lepki, a ostatecznie przechodząc w roztwór. Należy go również chronić przed wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy bischofitu wymagają specjalnych warunków przechowywania. Muszą być trzymane w hermetycznie zamkniętych pojemnikach (np. typu "perky box") razem ze środkiem osuszającym (np. żelem krzemionkowym), który należy regularnie wymieniać. Alternatywnie, można zanurzyć okaz w bezwodnej cieczy, takiej jak olej mineralny, co zapobiegnie kontaktowi z powietrzem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej