Biphosphammite
Wzór chemiczny: H<sub>2</sub>(N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)PO<sub>4</sub>
Bifosfammit to rzadki minerał fosforanowy, będący kwaśnym fosforanem amonu, znajdowany głównie w jaskiniach z guano nietoperzy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.04
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie bifosfammitu w warunkach terenowych jest praktycznie niemożliwe bez specjalistycznej analizy. Kluczową cechą jest jego występowanie w jaskiniach z guano. W laboratorium identyfikuje się go na podstawie charakterystycznej reakcji - rozpuszczalności w wodzie - oraz za pomocą metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi fosforanami występującymi w guanie, takimi jak fosfammit, struwit czy newberyit. Odróżnienie wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. Bifosfammit wyróżnia się rozpuszczalnością w wodzie, co nie jest typowe dla większości minerałów. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub słupkowe kryształy, zazwyczaj zebrane w skupienia ziarniste, proszkowe lub skorupowe. Rzadko obserwuje się pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy.
Środowisko występowania
## Geneza Bifosfammit jest minerałem pochodzenia organicznego (organogenicznego). Powstaje jako produkt reakcji kwasu fosforowego, pochodzącego z rozkładu guana nietoperzy lub ptaków morskich, z amoniakiem uwalnianym w tym samym procesie. Krystalizuje w środowisku suchym i bogatym w amoniak. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami fosforanowymi powstającymi w guanie, takimi jak fosfammit (phosphammite), struwit, salamoniak, a także z gipsem i kalcytem. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki. Został znaleziony na wyspach Guañape u wybrzeży Peru (miejsce typowe). Potwierdzono również jego występowanie w jaskiniach Pedro, na wyspie Mona w Portoryko oraz w kilku innych jaskiniach na świecie, gdzie znajdują się złoża guana.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Ze względu na ogromną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz bifosfammitu jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. Najwyżej cenione są próbki z widocznymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami. Najczęściej spotyka się go w postaci nalotów lub proszkowych skupień na skale macierzystej lub na innych minerałach z paragenezy guanowej. ## Popularne stanowiska Najbardziej "klasyczne" okazy, choć praktycznie niedostępne na rynku, pochodzą z wysp Guañape w Peru. Nieliczne mikrominerały pochodzą z jaskiń na wyspie Mona w Portoryko.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy bifosfammitu są ekstremalnie wrażliwe na wodę, w której się rozpuszczają. Czyszczenie na mokro jest absolutnie zabronione. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wszelkimi płynami. Minerał jest higroskopijny i chłonie wilgoć z powietrza, co prowadzi do jego rozkładu. Należy chronić go przed wysoką wilgotnością, zmianami temperatury oraz wszelkimi chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy bifosfammitu muszą być przechowywane w hermetycznych, szczelnie zamykanych pojemnikach (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Ekspozycja na otwartym powietrzu jest niemożliwa i prowadzi do szybkiej degradacji minerału.