Bijvoetite-(Y)

Wzór chemiczny: Y<sub>8</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>16</sub>O<sub>8</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>16</sub>(OH)<sub>8</sub>·39H<sub>2</sub>O

Bijvoetyt-(Y) to bardzo rzadki, silnie radioaktywny minerał uranylu, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy i naloty.

## Charakterystyka Bijvoetyt-(Y) jest uwodnionym węglanem itru i uranylu. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów, zwykle nieprzekraczających 0.1 mm, które często tworzą rozetowe agregaty, sferulityczne skupienia lub cienkie powłoki i naloty na innych minerałach. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują połysk określany jako szklisty do perłowego, szczególnie na powierzchniach łupliwości. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Jest bardzo miękki, o twardości 2 w skali Mohsa. Ze względu na zawartość uranu jest silnie radioaktywny. ## Barwy i odmiany Bijvoetyt-(Y) ma charakterystyczną, jasnożółtą do żółtozielonej barwę. Rysa jest bladożółta. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1982 roku przez Michela Deliensa i Paula Pireta. Nazwano go na cześć Johannesa Martina Bijvoeta (1892–1980), holenderskiego krystalografa i chemika, który opracował metodę określania absolutnej konfiguracji cząsteczek. Przyrostek "-(Y)" odnosi się do dominującego pierwiastka ziem rzadkich - itru. Miejscem typowym jest kopalnia Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga. ## Zastosowania Bijvoetyt-(Y) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous to Pearly
Rysa
Pale yellow
Gęstość
3.9
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja bijvoetytu-(Y) w praktyce wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wstępne rozpoznanie w kolekcji opiera się na charakterystycznej, jasnożółtej barwie, specyficznej formie mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozety oraz współwystępowaniu z innymi wtórnymi minerałami uranu. Silna radioaktywność jest kluczową cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranowymi o żółtej barwie, takimi jak schoepit, studtyt czy rutherfordin. Odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. Asocjacje mineralne i forma kryształów mogą być pomocną wskazówką. ## Formy kryształów Tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcio- lub ośmiokąta. Kryształy te niemal zawsze występują w postaci promienistych lub rozetowych agregatów i sferulitów. Rzadziej tworzy powłoki i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Bijvoetyt-(Y) jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż uraninitu. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych rud uranowych w obecności wód bogatych w węglany i itr. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z uraninitem (jako minerałem pierwotnym) oraz innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak becquerelit, curyt, rutherfordin, schoepit, kasolit i skłodowskit. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki. Poza lokalizacją typową - kopalnią Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga - jego występowanie potwierdzono jedynie w kilku miejscach na świecie, w tym w kopalni uranu Rössing w Namibii oraz w rejonie jeziora Athabasca w Saskatchewan w Kanadzie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy od bogactwa i wykształcenia mikrokryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, błyszczącymi, rozetowymi agregatami bijvoetytu-(Y) na kontrastującym podłożu, na przykład na ciemnym uraninicie. Ważna jest również estetyka całej asocjacji minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy, stanowiące wzorzec dla tego minerału, pochodzą z jego miejsca typowego - kopalni Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów bijvoetytu-(Y) zasadniczo się nie czyści ze względu na ich ekstremalną delikatność i mikroskopijny rozmiar. Jakakolwiek próba czyszczenia mechanicznego, nawet miękkim pędzelkiem, grozi zniszczeniem kruchych kryształów. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić minerał. Jako minerał wtórny jest niestabilny i wrażliwy na zmiany wilgotności oraz temperatury. Ze względu na silną radioaktywność należy ograniczyć ekspozycję i zawsze myć ręce po kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, zamykanych pojemnikach (typu "perky box"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Pojemniki powinny być wyraźnie oznakowane jako materiał radioaktywny i przechowywane z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu od promieniowania.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej