Berndlehmannite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup>(Cr<sup>3+</sup>V<sup>3+</sup>)S<sup>2-</sup><sub>4</sub>

Berndlehmannit to ekstremalnie rzadki, czarny, metaliczny siarczek miedzi, chromu i wanadu, znaleziony tylko w jednym miejscu na świecie.

## Charakterystyka Berndlehmannit jest siarczkiem miedzi, chromu i wanadu, należącym do grupy linneitu. Tworzy bardzo małe, pojedyncze, submetaliczne ziarna o wielkości do 200 mikrometrów. Zazwyczaj występuje w postaci wrostków w obrębie innych minerałów, głównie w bornicie i chalkozynie. Jego ziarna są najczęściej anhedralne (nie wykazują własnych ścian kryształu). ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Jest nieprzezroczysty. Ze względu na mikroskopijną wielkość ziaren, dokładne określenie twardości i gęstości nie było możliwe. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Berndlehmannit ma czarną barwę. W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym jego barwa jest szara z lekkim różowawym odcieniem. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni rud miedzi Ragra w regionie Pasco w Peru. Został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku (IMA2019-051). Nazwa honoruje profesora Berndta D. Lehmanna (ur. 1948), niemieckiego geologa ekonomicznego z Uniwersytetu Technicznego w Clausthal, za jego wkład w metalogenezę i geologię złóż rud, w tym złoża Ragra. ## Zastosowania Berndlehmannit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i nowo odkryty minerał.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.45
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja berndlehmannitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza mikrosondą elektronową (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Wizualne rozpoznanie w skali makroskopowej jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem w świetle odbitym berndlehmannit może być mylony z innymi siarczkami z grupy linneitu, takimi jak carrollit, linneit czy siegenit. Odróżnienie wymaga precyzyjnej analizy chemicznej, która wykaże jednoczesną, znaczącą obecność chromu i wanadu, co jest unikalne dla tego minerału. ## Formy kryształów Berndlehmannit występuje jako anhedralne lub subhedralne ziarna, zwykle o nieregularnym kształcie, rozproszone w matrycy innych siarczków. Nie zaobserwowano jego dobrze wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Berndlehmannit powstał w wyniku procesów hydrotermalnych. Występuje w żyłach siarczkowych przecinających mułowce formacji Goyllarisquisga. Jego krystalizacja związana jest z obecnością wanadu pochodzącego z otaczających skał osadowych bogatych w materię organiczną. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z bornitem, chalkozynem, digenitem, kowelinem, pirytem, sfalerytem, galeną, patronitem, minerałami z grupy linneitu oraz kwarcem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania berndlehmannitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Ragra, położona w dystrykcie Huayllay, w prowincji i regionie Pasco w Peru.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, wartość kolekcjonerska berndlehmannitu nie jest oceniana na podstawie typowych kryteriów, takich jak rozmiar czy forma kryształu. Najcenniejsze są okazy, w których obecność berndlehmannitu została potwierdzona analitycznie. Wartość podnosi bogactwo asocjacji mineralnej na okazie oraz czytelność i wielkość ziaren pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Ragra w Peru. Materiał pochodzący z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do zdobycia i dostępny niemal wyłącznie w wyspecjalizowanych kolekcjach i instytucjach badawczych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z berndlehmannitem nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie ze względu na mikroskopijną wielkość i delikatność wrostków. Wszelkie próby czyszczenia mogą zniszczyć lub usunąć ziarna minerału z otaczającej go matrycy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz ultradźwiękami. Zmiany temperatury i wilgotności mogą wpłynąć na stabilność otaczających go siarczków (głównie bornitu), co może prowadzić do uszkodzenia okazu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętym pudełku klaserowym, aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami środowiskowymi. Ze względu na mikroskopowy charakter, najlepiej przechowywać go w specjalnym pudełku typu "micromount".

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej