Bernarlottiite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>12</sub>(As<sup>3+</sup><sub>10</sub>Sb<sup>3+</sup><sub>6</sub>)S<sup>2-</sup><sub>36</sub>

Bernarlottiit to niezwykle rzadki, ołowiano-szary siarczek ołowiu, arsenu i antymonu, tworzący drobne, igiełkowe kryształy.

## Charakterystyka Bernarlottiit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, chemicznie klasyfikowanym jako siarczek ołowiu, arsenu i antymonu. Występuje w postaci bardzo małych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Kryształy te tworzą splątane agregaty lub promieniste skupienia. Ze względu na swój rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia mikroskopu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i ołowiano-szarą barwą. Jest nieprzezroczysty. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości występowania kryształów. Obliczona gęstość wynosi 5,83 g/cm³. ## Barwy i odmiany Bernarlottiit ma stałą, ołowiano-szarą barwę. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kamieniołomie marmuru w pobliżu miejscowości Seravezza w Alpach Apuańskich (Toskania, Włochy). Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku. Jego nazwa honoruje włoskiego kolekcjonera minerałów, Giancarlo Bernardiniego (1939-2018), profesora mineralogii na Uniwersytecie we Florencji, za jego wkład w badania nad siarkosolami z Alp Apuańskich. ## Zastosowania Bernarlottiit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako ekstremalnie rzadki i niedawno odkryty gatunek mineralny.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarny
Gęstość
5.83
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie bernarlottiitu jest niezwykle trudne i niemożliwe do wykonania bez zaawansowanych metod analitycznych. Identyfikacja wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) oraz badań krystalograficznych (dyfrakcja rentgenowska - XRD). W warunkach kolekcjonerskich można go jedynie wstępnie zidentyfikować na podstawie lokalizacji (Alpy Apuańskie), formy (drobne, igiełkowe kryształy) i współwystępowania z innymi rzadkimi siarkosolami. ## Odróżnianie od podobnych Bernarlottiit jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych igiełkowych siarkosoli, takich jak zinkenit, jamesonit czy inne rzadkie minerały z tej grupy występujące w Alpach Apuańskich. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo drobne, igiełkowe lub włoskowe kryształy, często zgrupowane w splątane lub promieniste agregaty. Kryształy są wydłużone zgodnie z jedną osią krystalograficzną.

Środowisko występowania

## Geneza Bernarlottiit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w niskich temperaturach. W lokalizacji typowej (Seravezza, Włochy) krystalizuje w niewielkich pustkach (druzy) w żyłach krzemianowo-barytowo-żelazowo-tlenkowych, które przecinają dolomityczne marmury sylurskie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi siarkosolami, takimi jak sfalerofibrytem, destinezitem, marrucciitem, oraz z bardziej pospolitymi minerałami, jak piryt, sfaleryt i kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania bernarlottiitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kamieniołom marmuru w pobliżu Seravezza, Alpy Apuańskie, Prowincja Lukka, Toskania, Włochy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu bernarlottiitu zależy przede wszystkim od bogactwa i wielkości agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, igiełkami, tworzącymi gęste skupienia na kontrastującej matrycy skalnej. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kamieniołom w Seravezza we Włoszech. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność i mały rozmiar kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, środków chemicznych (kwasów i zasad), wysokiej temperatury oraz wilgoci. Minerał jest bardzo kruchy i wrażliwy na wstrząsy mechaniczne. Długotrwała ekspozycja na powietrze może powodować jego utlenianie. ## Przechowywanie Okazy bernarlottiitu powinny być przechowywane wyłącznie w stabilnych, zamykanych pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami fizycznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej