Belovite-(Ce)

Wzór chemiczny: NaCe<sup>3+</sup>Sr<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>F

Belovit-(Ce) to rzadki minerał z grupy apatytu, wyróżniający się żółtymi, heksagonalnymi kryształami i zawartością ceru.

## Charakterystyka Belovit-(Ce) jest złożonym fosforanem sodu, strontu i ceru, należącym do grupy apatytu. Tworzy wydłużone, sześcioboczne (heksagonalne) kryształy o pokroju pryzmatycznym lub igiełkowym. Zazwyczaj występuje w formie niewielkich, promienistych lub ziarnistych skupień. Kryształy charakteryzują się szklistym połyskiem i są najczęściej żółte lub miodowożółte, czasami z zielonkawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten ma twardość 5 w skali Mohsa, co jest wartością typową dla minerałów z grupy apatytu. Jego gęstość wynosi około 4,19 g/cm³. Kryształy są zazwyczaj przezroczyste do przeświecających i wykazują szklisty połysk na ścianach, a tłusty na powierzchniach przełamu. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą belovitu-(Ce) jest żółta, w odcieniach od jasnożółtego do miodowego i zielonkawożółtego. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska rosyjskiego krystalografa Nikołaja Wasiljewicza Biełowa (1891-1982). Człon -(Ce) w nazwie wskazuje na dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie - cer. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1954 roku na podstawie materiału z masywu Chibiny w Rosji. ## Zastosowania Belovit-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest ceniony wyłącznie jako minerał kolekcjonerski ze względu na swoją rzadkość, atrakcyjną formę kryształów i pochodzenie.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty, Tłusty
Rysa
Biała
Gęstość
4.19
Łupliwość
Niewyraźna na {1010}
Przełam
Nierówny, Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do Prześwitującego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi belovitu-(Ce) są jego heksagonalny pokrój kryształów, żółta barwa, szklisty połysk oraz występowanie w alkalicznych pegmatytach. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy apatytu, zwłaszcza z fluorapatytem. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności sodu, strontu i ceru. Wizualnie bywa podobny do niektórych żółtych turmalinów, jednak różni się od nich twardością i środowiskiem występowania. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj wydłużone, pryzmatyczne, zakończone płaskimi pinakoidami. Często tworzą promieniste agregaty, w których igiełkowe kryształy rozchodzą się z jednego centrum.

Środowisko występowania

## Geneza Belovit-(Ce) jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w pegmatytach nefelinowo-syenitowych, które są skałami alkalicznymi bogatymi w pierwiastki ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznych pegmatytów, takimi jak eudialit, lorenzenit, lamprofyllit, murmanit, nefelin, mikroklin, egiryn oraz minerały z grupy apatytu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału znajdują się w Rosji, w alkalicznych masywach Półwyspu Kolskiego (Chibiny i Łowoziero). To stamtąd pochodzą najlepsze okazy kolekcjonerskie. Znany jest również z kompleksu magmowego Ilimaussaq na Grenlandii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i nieuszkodzonymi kryształami o intensywnej, miodowożółtej barwie. Wysoko oceniane są również bogate agregaty promieniste oraz estetyczne kompozycje z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak eudialit. Wielkość kryształów rzadko przekracza 1-2 cm, więc większe egzemplarze są wyjątkowo poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z masywu Łowoziero na Półwyspie Kolskim w Rosji. Stanowiska takie jak góra Karnasurt czy Kedykwyrpach (Kedykverpakhk) dostarczyły najlepszych znanych okazów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną i bardzo miękką szczoteczką, usuwając kurz i luźne zabrudzenia. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Nie należy go podgrzewać ani narażać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy belovitu-(Ce) najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Powinny być chronione przed kurzem i bezpośrednim, długotrwałym działaniem światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej