Bellingerite

Wzór chemiczny: Cu₂+₃(I₅+O₃)₆·₂H₂O

Bellingeryt to bardzo rzadki, jaskrawozielony jodan miedzi, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Bellingeryt jest uwodnionym jodanem miedzi, który wizualnie wyróżnia się intensywną, jaskrawozieloną lub szmaragdowozieloną barwą. Występuje w postaci niewielkich, pryzmatycznych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Kryształy te często tworzą promieniste agregaty, rozety lub naskorupienia na powierzchni skał macierzystych. Ze względu na swój rozmiar, do jego obserwacji najczęściej niezbędne jest powiększenie. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 4 w skali Mohsa. Jego kryształy mają szklisty połysk i są przezroczyste do przeświecających. Gęstość bellingerytu wynosi około 4,79 g/cm³. Jest to minerał kruchy, o nierównym przełamie. ## Barwy i odmiany Bellingeryt występuje w charakterystycznym, jednolitym kolorze od jaskrawozielonego do szmaragdowozielonego. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1940 roku przez Harry'ego Bermana i C. W. Wolfe'a. Jego nazwa honoruje Hermana Carla Bellingera (1867-1941), wiceprezesa Chile Exploration Company, która zarządzała kopalnią Chuquicamata w Chile, gdzie dokonano odkrycia. ## Zastosowania Bellingeryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jest ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4
Barwa: Green, light green; light bluish green in transmitted light
Połysk: Vitreous
Rysa: Very light green
Gęstość: 4.88
Łupliwość: Perfect on {100}
Przełam: Sub-Conchoidal
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Bellingeryt można rozpoznać po jego intensywnie zielonej barwie, niewielkich, pryzmatycznych kryształach tworzących często promieniste skupienia oraz szklistym połysku. Kluczowe jest miejsce występowania - jest to minerał wtórny znajdowany w strefach utleniania złóż miedzi na pustynnych, suchych obszarach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami miedzi o zielonej barwie, takimi jak brochantyt, atacamit czy anleryt. Odróżnienie często wymaga analizy chemicznej (test na obecność jodu) lub krystalograficznej. Bellingeryt wyróżnia się trójskośnym układem krystalograficznym i specyficzną formą kryształów. W przeciwieństwie do węglanów miedzi (malachit), nie reaguje z kwasem solnym. ## Formy kryształów Kryształy bellingerytu są pryzmatyczne, często spłaszczone i wydłużone. Zazwyczaj występują w postaci promienistych lub gwiaździstych agregatów, a także jako drobne naskorupienia i żyłki.

Środowisko występowania

## Geneza Bellingeryt jest minerałem wtórnym, powstającym w ekstremalnie suchych, pustynnych warunkach klimatycznych. Tworzy się w strefach utleniania złóż siarczkowych miedzi, gdzie wody bogate w jodany (pochodzące prawdopodobnie z rozkładu materii organicznej lub pyłu atmosferycznego) reagują z minerałami miedzi. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi jodanami, takimi jak salesyt, a także z siarczanami (brochantyt, anleryt, chalkantyt), chlorkami (atacamit) oraz gipsem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania bellingerytu jest kopalnia Chuquicamata w regionie Antofagasta w Chile. Jest to jego lokalizacja typowa, skąd pochodzą najlepsze znane okazy. Został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na pustyni Atakama.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy bellingerytu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Intensywność i czystość zielonej barwy również podnoszą wartość. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnych kryształów. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, okazy są zazwyczaj oceniane jako "micromounts". ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest kopalnia Chuquicamata w Chile. Okazy z tej lokalizacji są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy bellingerytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Ze względu na jego rozpuszczalność w wodzie, należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami oraz wszelkimi środkami chemicznymi, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami, wibracjami i ścieraniem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie ultradźwięków. ## Przechowywanie Okazy bellingerytu najlepiej przechowywać w zamkniętych, stabilnych pojemnikach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać przechowywania w miejscach o dużej wilgotności powietrza.