Belakovskiite

Wzór chemiczny: Na<sub>7</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>3</sub>OH)·3H<sub>2</sub>O

Belakovskiit to niezwykle rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczan uranylu, tworzący jasnożółte, igiełkowe kryształy i naloty.

## Charakterystyka Belakovskiit jest uwodnionym siarczanem uranylu i sodu, występującym w postaci drobnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów. Tworzy on promieniste agregaty, rozetki oraz puszyste naloty i skorupy. Poszczególne kryształy są bardzo małe, osiągając długość do 1 mm i grubość zaledwie kilku mikrometrów. Ze względu na swoją delikatną naturę i rozpuszczalność, jest minerałem niestabilnym w wilgotnym środowisku. ## Właściwości fizyczne Kryształy belakovskiitu są elastyczne i wykazują fluorescencję w świetle ultrafioletowym o barwie od zielonkawożółtej do żółtej. Minerał ten jest miękki i lekki, co jest typowe dla wtórnych minerałów uranylowych o podobnej strukturze. Jest rozpuszczalny w zimnej wodzie. ## Barwy i odmiany Belakovskiit ma charakterystyczną, jasnożółtą do kanarkowożółtej barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Witalija W. Belakowskiego (1951-2013), rosyjskiego mineraloga i kustosza Fersmanowskiego Muzeum Mineralogicznego w Moskwie, w uznaniu jego wkładu w badanie minerałów. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2014 roku, a jego opis opublikowano w 2016 roku. Miejscem typowym jest hałda kopalni uranu Svornost w Jáchymovie w Czechach. ## Zastosowania Belakovskiit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Belakovskiit można rozpoznać po jego charakterystycznej formie - tworzy delikatne, igiełkowe lub włoskowe kryształy zebrane w promieniste agregaty. Kluczowe cechy to jasnożółta barwa, silna fluorescencja w świetle UV oraz rozpuszczalność w wodzie. Występuje w paragenezie z innymi wtórnymi siarczanami uranylu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, igiełkowymi minerałami uranylowymi, takimi jak zippeit, uranopilit czy johannit. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). Kluczową cechą odróżniającą w warunkach polowych jest jego rozpuszczalność w zimnej wodzie, co nie jest typowe dla wielu innych siarczanów uranylu. ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone w formie igieł i włosków, często spłaszczone. Zazwyczaj tworzą promieniste, gwiaździste lub chaotycznie ułożone agregaty, a także delikatne, puszyste naloty na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Belakovskiit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uraninitu. Krystalizuje w warunkach niskiej temperatury w wyniku ewaporacji (odparowywania) kwaśnych wód kopalnianych, bogatych w uran, siarczany i sód. Jego powstawanie jest związane z działalnością górniczą, gdzie tworzy się na ścianach wyrobisk i na hałdach jako produkt wietrzenia minerałów pierwotnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami uranylu. W lokalizacji typowej (Jáchymov) znaleziono go w towarzystwie gipsu, adolfpateraitu, svornostitu i nieopisanych jeszcze faz mineralnych. ## Lokalizacje Potwierdzone występowanie belakovskiitu jest ograniczone do zaledwie kilku miejsc na świecie. Najważniejsze z nich to: - Jáchymov (kopalnia Svornost), Rudawy, Czechy - lokalizacja typowa. - Kopalnia Blue Lizard, Red Canyon, Hrabstwo San Juan, Utah, USA. - Kopalnia Plavno, Rudawy, Czechy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy belakovskiitu to te, które posiadają bogate, dobrze uformowane i nieuszkodzone agregaty igiełkowych kryształów na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy dobrze wykształcony i udokumentowany okaz jest wartościowy. Ważna jest również estetyka - okazy z wyraźnymi, promienistymi "słoneczkami" kryształów są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Jáchymovie oraz z kopalni Blue Lizard w Utah są najbardziej znane na rynku kolekcjonerskim. Każde z tych miejsc dostarcza okazów o nieco innej charakterystyce, co czyni je interesującymi dla specjalistów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerału absolutnie nie wolno czyścić na mokro, ponieważ jest rozpuszczalny w wodzie. Okazy należy czyścić wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) lub bardzo miękkiego pędzelka, z najwyższą ostrożnością ze względu na kruchość kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i jakąkolwiek wilgocią, która może rozpuścić i zniszczyć minerał. Należy go chronić przed wysoką temperaturą i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Jako minerał uranu, jest radioaktywny i wymaga bezpiecznego obchodzenia się - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Okazy belakovskiitu muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być trzymane z dala od innych minerałów, które mogłyby zostać uszkodzone przez jego ewentualne przemiany chemiczne. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt, z odpowiednim oznaczeniem o radioaktywności.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej