Becquerelite

Wzór chemiczny: Ca(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>6</sub>O<sub>4</sub>(OH)<sub>6</sub>·8H<sub>2</sub>O

Bekquerelit to jaskrawożółty, wtórny minerał uranu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o silnej radioaktywności.

## Charakterystyka Bekquerelit jest uwodnionym wodorotlenkiem wapniowo-uranowym, należącym do grupy minerałów uranowych. Występuje w strefach utleniania złóż uraninitu. Tworzy charakterystyczne, drobne kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym, często zebrane w promieniste agregaty, rozety lub naskorupienia. Jego intensywnie żółta do pomarańczowożółtej barwa jest bardzo charakterystyczna i stanowi główną cechę wizualną. ## Właściwości fizyczne Kryształy bekquerelitu są zazwyczaj bardzo małe, rzadko przekraczają kilka milimetrów. Minerał jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2.5. Ma połysk szklisty, diamentowy lub woskowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na wysoką zawartość uranu, bekquerelit jest minerałem silnie radioaktywnym. ## Barwy i odmiany Bekquerelit występuje w odcieniach od jaskrawożółtego, przez złocistożółty, po pomarańczowożółty i bursztynowy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych czy handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1922 roku przez belgijskiego mineraloga Alfreda Schoepa. Nazwał go na cześć Henriego Becquerela (1852-1908), francuskiego fizyka i laureata Nagrody Nobla, który w 1896 roku odkrył zjawisko naturalnej promieniotwórczości, badając właśnie sole uranu. Miejscem typowym dla bekquerelitu jest kopalnia Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga (dawniej Zair). ## Zastosowania Bekquerelit, ze względu na swoją rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, nie ma zastosowania przemysłowego jako ruda uranu. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim, głównie ze względu na intensywną barwę, atrakcyjne formy kryształów i powiązania z historią odkrycia promieniotwórczości.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Yellow
Gęstość
4.85 - 5.2
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Bekquerelit rozpoznaje się po intensywnej, jaskrawożółtej barwie, charakterystycznym tabliczkowym pokroju kryształów oraz silnej radioaktywności, łatwo wykrywalnej za pomocą licznika Geigera. Często tworzy naskorupienia i rozetkowe agregaty na uraninicie. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak fourmarieryt (zwykle bardziej pomarańczowy lub czerwonawy), schoepit (często mniej przezroczysty, może dehydratować do metaschoepitu), czy uranofan (zwykle tworzy igiełkowe lub włókniste agregaty). Precyzyjna identyfikacja często wymaga zaawansowanych metod badawczych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej spłaszczone, tabliczkowe, o sześciobocznym zarysie, co jest wynikiem budowy w układzie rombowym. Występują jako pojedyncze kryształy, ale częściej tworzą promieniste lub wachlarzowate agregaty, rozety oraz cienkie naskorupienia na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Bekquerelit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych i pegmatytowych złóż uranu. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnego uraninitu pod wpływem wód bogatych w tlen i wapń. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z uraninitem, który jest jego minerałem macierzystym. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały uranu, takie jak schoepit, fourmarieryt, curyt, soddyit, kasolit, torbernit i uranofan. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowisko, będące lokalizacją typową, to kopalnia Shinkolobwe w prowincji Katanga (Demokratyczna Republika Konga). Inne znane lokalizacje to m.in. kopalnia Kasolo (również w Katandze), rejon Wielkiego Jeziora Niedźwiedziego w Kanadzie, złoża w Utah (USA), Wölsendorf w Bawarii (Niemcy) oraz Jáchymov w Czechach.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy bekquerelitu charakteryzują się ostro wykształconymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej, złocistożółtej barwie. Wysoko oceniane są bogate, rozetowe agregaty na kontrastującym matriksie, zwłaszcza w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami uranowymi. Rozmiar kryształów jest kluczowy - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z historycznej lokalizacji typowej - kopalni Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga. Stanowią one standard, do którego porównuje się znaleziska z innych miejsc.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów bekquerelitu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Ze względu na radioaktywność, wszelkie czynności należy wykonywać z zachowaniem ostrożności, unikając wdychania pyłu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i może ulegać dehydratacji (utracie wody), co prowadzi do jego zniszczenia. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie, intensywne światło słoneczne. ## Przechowywanie Bekquerelit jest minerałem silnie radioaktywnym i musi być przechowywany z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Należy go trzymać w szczelnie zamkniętym, ołowianym lub wykonanym z grubego szkła pojemniku, z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie (np. kwarc dymny, niektóre fluoryty). Pojemnik powinien być wyraźnie oznakowany symbolem radioaktywności. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od ludzi, a zwłaszcza dzieci.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej