Beckettite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>V<sup>3+</sup><sub>6</sub>Al<sub>6</sub>O<sub>20</sub>

Beckettite to ekstremalnie rzadki minerał z grupy hibonitu, znajdowany wyłącznie w meteorycie Allende, wyróżniający się unikalnym składem chemicznym z wanadem.

## Charakterystyka Beckettite jest minerałem o mikroskopijnych rozmiarach, występującym w postaci niewielkich, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj tworzy skupienia z innymi rzadkimi minerałami w obrębie inkluzji bogatych w wapń i glin (CAI) w meteorytach. Jego kryształy rzadko przekraczają 50 mikrometrów wielkości. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę z metalicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijne rozmiary kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość czy przełam, nie została precyzyjnie zmierzona, a jedynie oszacowana na podstawie porównań z podobnymi minerałami z supergrupy hibonitu. Połysk określany jest jako metaliczny do submetalicznego. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest czarny. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Beckettite został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2008 roku (numer IMA2008-055). Jego nazwa honoruje Johna R. Becketta, badacza z Kalifornijskiego Instytutu Technologicznego (Caltech), za jego wkład w badania eksperymentalne nad inkluzjami CAI w meteorytach. Minerał został odkryty i opisany przez Chi Ma i George'a R. Rossmana. ## Zastosowania Beckettite nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik warunków panujących we wczesnym Układzie Słonecznym.

Właściwości

Twardość Mohsa
7-8
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
4.35
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja beckettite jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga użycia mikroskopu elektronowego skaningowego (SEM) oraz spektroskopii dyspersji energii (EDS) lub mikrosondy elektronowej (EMPA) do precyzyjnego określenia składu chemicznego w danym mikrokrysztale. Cechy wizualne, takie jak czarna barwa i heksagonalny zarys, są jedynie wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami z supergrupy hibonitu, takimi jak hibonit, grossmanit czy tistarit, które występują w tym samym środowisku. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykazuje unikalną dla beckettite dominację wanadu i glinu przy obecności wapnia. ## Formy kryształów Beckettite tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym (heksagonalnym) zarysie. Kryształy te zazwyczaj nie przekraczają 50 µm długości i 10 µm grubości.

Środowisko występowania

## Geneza Beckettite jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w wyniku krystalizacji z gazu o wysokiej temperaturze w mgławicy protosłonecznej. Jest jednym z pierwotnych, ultrakrzemianowych składników inkluzji bogatych w wapń i glin (tzw. CAI - Calcium-Aluminium-rich Inclusions) w chondrytach węglistych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi minerałami typowymi dla inkluzji CAI. Najczęściej współwystępuje ze spinelem, perowskitem, hibonitem, grossmanitem oraz davisitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania beckettite na świecie jest meteoryt Allende. Jest to chondryt węglisty typu CV3, który spadł w stanie Chihuahua w Meksyku w 1969 roku. Minerał znaleziono w obrębie inkluzji CAI o nazwie "Curious Marie".

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z beckettitem jest oceniana wyłącznie w kontekście naukowym. Kluczowe jest jego jednoznaczne zidentyfikowanie za pomocą analizy chemicznej oraz stopień wykształcenia mikroskopijnych kryształów. Ponieważ minerał jest osadzony w matrycy, ważny jest również kontekst mineralogiczny - czyli asocjacje z innymi rzadkimi minerałami. Okazy te praktycznie nie występują na rynku komercyjnym i znajdują się głównie w instytucjach badawczych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem jest meteoryt Allende (Meksyk), a konkretnie inkluzje CAI znajdowane w jego fragmentach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające beckettite, ze względu na ich mikroskopijny charakter i osadzenie w matrycy meteorytu, nie podlegają czyszczeniu w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Wszelkie próby czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć minerał i jego otoczenie. Preparatyka takich próbek odbywa się wyłącznie w wyspecjalizowanych laboratoriach. ## Czego unikać Należy unikać absolutnie wszystkiego: kontaktu z chemikaliami, wilgocią, zmianami temperatury, a przede wszystkim jakichkolwiek oddziaływań mechanicznych. Próbki są ekstremalnie wrażliwe. ## Przechowywanie Okazy z beckettitem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w specjalistycznych pojemnikach membranowych lub w zapieczętowanych pojemnikach z kontrolowaną atmosferą, z dala od światła, kurzu i wibracji. Są to materiały o wartości muzealnej i naukowej.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej