Baumhauerite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>12</sub>As<sup>3+</sup><sub>16</sub>S<sup>2-</sup><sub>36</sub>
Bardzo rzadka ołowiano-arsenowa sulfosól o metalicznym połysku, znana z doskonale wykształconych kryształów z kamieniołomu Lengenbach w Szwajcarii.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Red-brown
- Gęstość
- 5.26-5.33
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną baumhauerytu jest jego charakterystyczna czerwonobrunatna lub wiśniowoczerwona rysa, która wyraźnie odróżnia go od wielu podobnych sulfosoli. Inne ważne cechy to ołowianoszara barwa, silny metaliczny połysk, doskonała łupliwość oraz specyficzna forma tabliczkowych, prążkowanych kryształów. Znajomość miejsca pochodzenia (dolina Binn) jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Baumhaueryt można pomylić z innymi rzadkimi sulfosolami z Lengenbach, takimi jak sartoryt, rathit czy dufrenoysyt. Większość z nich ma jednak inną barwę rysy (np. rysa sartorytu jest czerwonawobrązowa, ale zwykle o innym odcieniu). Pewne rozróżnienie tych minerałów często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj spłaszczone (tabliczkowe) zgodnie z płaszczyzną łupliwości, często lekko wydłużone. Ich powierzchnie są bogate w detale i pokryte głębokimi, równoległymi prążkami. Często występują zbliźniaczenia.
Środowisko występowania
## Geneza Baumhaueryt powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur. Występuje w żyłach przecinających triasowe dolomity. Klasycznym i najważniejszym środowiskiem jego występowania są złoża w dolinie Binn w Szwajcarii. ## Asocjacje mineralne Minerał ten niemal zawsze występuje w towarzystwie innych, często rzadkich, siarczków i sulfosoli arsenu. Do jego najczęstszych asocjacji należą realgar, orpiment, jordanit, sartoryt, dufrenoysyt, rathit oraz piryt. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania, skąd pochodzą najlepsze na świecie okazy baumhauerytu, jest kamieniołom Lengenbach w dolinie Binn (Binnatal) w kantonie Valais w Szwajcarii. Minerał był notowany w kilku innych miejscach na świecie, np. w kopalni Sterling Hill (New Jersey, USA), jednak okazy z tych lokalizacji nie mają znaczenia kolekcjonerskiego.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy baumhauerytu to te z ostrymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami o silnym połysku. Duże znaczenie ma wielkość kryształów - te przekraczające centymetr są już wyjątkową rzadkością. Wartość okazu podnoszą również estetyczne asocjacje z kontrastującymi minerałami, takimi jak czerwony realgar, żółty orpiment czy inne rzadkie sulfosole. ## Popularne stanowiska Jedynym stanowiskiem, które dostarcza okazów o znaczeniu kolekcjonerskim, jest kamieniołom Lengenbach w Szwajcarii. Jest to klasyczna, znana na całym świecie lokalizacja dla tego i wielu innych rzadkich minerałów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy baumhauerytu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, ponieważ mogą one prowadzić do utleniania i uszkodzenia powierzchni minerału. ## Czego unikać Minerał jest miękki i kruchy, dlatego wymaga ostrożnego obchodzenia się, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Należy go chronić przed wilgocią, chemikaliami oraz ultradźwiękami. Niektóre minerały towarzyszące, jak realgar, są wrażliwe na światło, dlatego cały okaz powinien być chroniony przed długotrwałą ekspozycją na promienie słoneczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych, suchych warunkach, najlepiej w zamykanych pudełkach lub klaserach, aby ograniczyć dostęp kurzu i wilgoci oraz chronić przed uszkodzeniami.