Barwoodite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>6</sub>(Nb<sup>5+</sup>,&#9744;)<sub>2</sub>(SiO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(O,OH)<sub>6</sub>

Barwoodit to bardzo rzadki niobokrzemian manganu, tworzący mikroskopijne, pomarańczowobrązowe kryształy w sjenitach nefelinowych.

## Charakterystyka Barwoodit jest minerałem z grupy niobokrzemianów, charakteryzującym się złożonym składem chemicznym z dominacją manganu i niobu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza 0.3 mm. Zazwyczaj tworzy promieniste lub przypadkowo zorientowane skupienia i agregaty. Jego kryształy są zbyt małe, by można je było obserwować gołym okiem, a ich identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych. ## Właściwości fizyczne Kryształy barwooditu wykazują szklisty połysk. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, określenie wielu właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, jest trudne. Twardość szacuje się na około 5 w skali Mohsa, a gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 4.61 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma charakterystyczną pomarańczowobrązową do czerwonobrązowej barwę. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Barwoodit został odkryty w sjenicie nefelinowym w kamieniołomie Poudrette na Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku (numer IMA2010-015). Nazwa honoruje Charlesa F. Barwooda (ur. 1934), amerykańskiego geologa i mineraloga, za jego wkład w badania mineralogii, w tym odkrycie kilku nowych minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
4.61
Łupliwość
Doskonała na {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja barwooditu jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej) w celu potwierdzenia obecności manganu i niobu oraz analizy strukturalnej (dyfrakcja rentgenowska) w celu określenia jego unikalnej budowy krystalicznej. Wizualnie, pod dużym powiększeniem, można zaobserwować pomarańczowobrązowe, tabliczkowe kryształy o szklistym połysku. ## Odróżnianie od podobnych Pod względem wizualnym może być mylony z innymi mikroskopijnymi, brązowymi minerałami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak eudialit, wöhleryt czy astrofyllit. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Barwoodit tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o przekroju listewkowym, wykazujące sześcioboczny zarys. Kryształy te często grupują się w promieniste agregaty lub bezładne skupienia na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Barwoodit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w obrębie pegmatytów i ksenolitów związanych z alkalicznymi intruzjami, takimi jak sjenity nefelinowe. Krystalizuje w warunkach niskiej aktywności krzemionki i wysokiej koncentracji pierwiastków rzadkich, w tym niobu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów typowych dla sjenitów nefelinowych z Mont Saint-Hilaire. Najczęściej współwystępuje z egirynem, albitem, mikroklinem, nefelinem, sodalitem, eudialitem, catapleitem, sérandytem i wöhlerytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania barwooditu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Poudrette na Mont Saint-Hilaire, regionalna gmina hrabstwa La Vallée-du-Richelieu, region Montérégie, Quebec, Kanada.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, wartość kolekcjonerska okazu barwooditu zależy przede wszystkim od bogactwa i jakości kryształów widocznych pod powiększeniem. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność dobrze zidentyfikowanych minerałów towarzyszących, które potwierdzają paragenezę. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów barwooditu jest kamieniołom Poudrette na Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Stanowisko to jest znane na całym świecie z występowania setek rzadkich i unikalnych minerałów, a okazy stamtąd są wysoko cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach mikroskopijnych (tzw. micromounts).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów osadzonych w skale macierzystej, okazy barwooditu nie powinny być poddawane żadnym mechanicznym ani chemicznym metodom czyszczenia. Jakakolwiek próba interwencji grozi bezpowrotnym zniszczeniem delikatnych kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, kwasami, a także ultradźwiękami. Okazów nie wolno podgrzewać ani narażać na nagłe zmiany temperatury. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią. ## Przechowywanie Okazy z barwooditem najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej