Bartelkeite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Fe<sup>2+</sup>Ge(Ge<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(OH)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Bartelkeit to bardzo rzadki, uwodniony germanian ołowiu i żelaza, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o białej barwie.

## Charakterystyka Bartelkeit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy germanianów. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które zazwyczaj nie przekraczają 0.5 mm długości. Kryształy te są bezbarwne do białych i tworzą niewielkie, promieniste agregaty lub występują jako pojedyncze, rozproszone blaszki na powierzchni innych minerałów, głównie na germanicie. ## Właściwości fizyczne Kryształy bartelkeitu wykazują szklisty połysk. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, nie została precyzyjnie określona. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5.35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny do białego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Bartelkeit został odkryty w kopalni Tsumeb w Namibii, która jest jego jedyną znaną lokalizacją. Został opisany w 1981 roku przez Petera G. Kellera, Heinza Hessa i Paula B. Moore'a. Nazwa minerału honoruje Wolfganga Bartelke, niemieckiego kolekcjonera minerałów z Tsumeb, który jako pierwszy zauważył ten minerał i udostępnił go do badań. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, bartelkeit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów z Tsumeb lub minerałów rzadkich.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
5.35
Łupliwość
Perfect on {100}
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja bartelkeitu opiera się na jego wyglądzie - małych, białych, tabliczkowych kryształów tworzących niekiedy promieniste skupienia. Kluczowym wskaźnikiem jest jego występowanie na germanicie w materiale pochodzącym z kopalni Tsumeb. Pewne rozpoznanie jest możliwe wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub spektroskopia elektronowa (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Na pierwszy rzut oka może być mylony z innymi wtórnymi, białymi minerałami występującymi w Tsumeb, takimi jak anglesyt czy cerusyt. Bartelkeit wyróżnia się jednak charakterystyczną formą cienkich, tabliczkowych kryształów i specyficznym współwystępowaniem z germanitem. Inne germaniany, jak stottit, mają zazwyczaj odmienną formę kryształów. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często wydłużone i spłaszczone. Kryształy te mogą występować pojedynczo lub tworzyć niewielkie, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Bartelkeit jest minerałem wtórnym, który powstał w strefie utleniania złoża polimetalicznego w Tsumeb. Krystalizuje w niskich temperaturach z roztworów bogatych w german, powstałych w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków zawierających ten pierwiastek, głównie germanitu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłym związku z germanitem, na którym najczęściej narasta. Współwystępuje również z galenitem, tennantytem, stottitem i brunogeieritem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania bartelkeitu na świecie jest kopalnia Tsumeb w regionie Oshikoto w Namibii. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu bartelkeitu jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i widoczności jego kryształów. Najbardziej pożądane są okazy z licznymi, dobrze uformowanymi, białymi kryształami, tworzącymi wyraźne agregaty na kontrastującym podłożu, którym najczęściej jest metaliczny germanit. Wielkość pojedynczych kryształów, chociaż zawsze mikroskopijna, również wpływa na wartość - im większe i lepiej wykształcone, tym okaz jest cenniejszy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów bartelkeitu jest historyczna kopalnia Tsumeb w Namibii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, środków chemicznych (kwasów, rozpuszczalników), wysokiej temperatury oraz wilgoci. Każdy kontakt fizyczny, w tym dotykanie, może bezpowrotnie uszkodzić delikatne kryształy. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w stabilnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej