Barstowite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>4</sub>CO<sub>3</sub>Cl<sub>6</sub>·H<sub>2</sub>O

Barstowit to rzadki, wtórny minerał ołowiu, tworzący bezbarwne lub białe, jedwabiste igły i agregaty, znajdowany w strefach utleniania złóż kruszców.

## Charakterystyka Barstowit jest uwodnionym chlorkiem-węglanem ołowiu, występującym niezwykle rzadko. Tworzy bardzo małe, wydłużone, igiełkowe kryształy, które często układają się w promieniste lub splątane agregaty. Poszczególne kryształy są zazwyczaj mikroskopijnej wielkości, rzadko przekraczając 1 mm długości. Ze względu na ich delikatną naturę, okazy są kruche. Wizualnie prezentuje się jako bezbarwne do białych, jedwabiste lub matowe naloty i skupienia na innych minerałach. ## Właściwości fizyczne Kryształy barstowitu wykazują połysk jedwabisty do perłowego na powierzchniach łupliwości, a w masie bywają matowe. Minerał jest przeświecający do nieprzezroczystego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 3, a gęstość jest wysoka, co jest typowe dla minerałów ołowiu, i wynosi około 5,91 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Barstowit został odkryty w kopalni Bounds Cliff w Perran St George, Perranzabuloe, w Kornwalii (Wielka Brytania). Opisany został w 1991 roku przez C. J. Stanleya, G. C. Jonesa, A. C. Robertsa, D. R. A. C. Hilla i A. J. Criddle'a. Nazwa minerału honoruje Richarda "Dicka" W. Barstowa (1947-1982), znanego kornwalijskiego kolekcjonera minerałów i handlarza okazami, który zmarł tragicznie w wypadku w kopalni. Był on ceniony za swój wkład w dokumentowanie mineralogii Kornwalii. ## Zastosowania Barstowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "systematyków" i kolekcjonerów regionalnych).

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Silky
Rysa
White
Gęstość
5.91
Łupliwość
Perfect on {100}
Przełam
Splintery
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Barstowit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej formy - drobnych, igiełkowych kryształów tworzących jedwabiste skupienia. Jego występowanie w asocjacji z innymi wtórnymi minerałami ołowiu, takimi jak cerusyt i anglezyt, jest kluczową wskazówką. Biały kolor, jedwabisty połysk i wysoka gęstość (wyczuwalna nawet w małych okazach) również pomagają w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi igiełkowymi, białymi minerałami wtórnymi. Od cerusytu odróżnia go forma kryształów (cerusyt częściej tworzy grubsze, tabliczkowe kryształy i zbliźniaczenia). Od hydrocerusytu można go odróżnić na podstawie dokładnych badań (np. XRD), choć hydrocerusyt częściej tworzy naloty i skorupy. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Formy kryształów Kryształy są silnie wydłużone, igiełkowe (pokrój iglasty), często spłaszczone. Zazwyczaj tworzą promieniste, gwiaździste lub bezładnie splątane agregaty. Rzadko występują jako pojedyncze, wyizolowane igły.

Środowisko występowania

## Geneza Barstowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców ołowiu. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych w chlorki (często pochodzenia morskiego, jak w przypadku Kornwalii) z innymi minerałami ołowiu, takimi jak galena czy cerusyt. Jest jednym z ostatnich minerałów krystalizujących w procesie wietrzenia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z cerusytem, anglezytem, sfalerytem, galeną, piromorfitem, fosgenitem i laurionitem. W lokalizacji typowej (Kornwalia) znaleziono go w towarzystwie cerusytu i sfalerytu. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze z nich to: - Lokalizacja typowa: kopalnia Bounds Cliff oraz pobliska kopalnia Penberthy Croft w Perranzabuloe, Kornwalia, Wielka Brytania. - Kopalnia Megala Pefka, Laurion, Attyka, Grecja - znana z występowania wielu rzadkich wtórnych minerałów ołowiu. - Kopalnia Malacalzetta, Iglesias, Sardynia, Włochy.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu barstowitu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, promieniście ułożonymi grupami igiełkowych kryształów. Kontrast z minerałem macierzystym (matrycą) również podnosi wartość wizualną. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy są oceniane głównie pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Okazy z lokalizacji typowej w Kornwalii (Wielka Brytania) oraz z Laurionu (Grecja) są najbardziej pożądane przez kolekcjonerów ze względu na ich historyczne i mineralogiczne znaczenie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy barstowitu są ekstremalnie delikatne i kruche. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia luźnego kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia - igiełkowe kryształy łatwo ulegają zniszczeniu. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie wilgoci. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych, zamykanych pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na kruchość, nie powinny być przechowywane luzem z innymi, twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej