Barlowite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>BrF(OH)<sub>6</sub>
Barlowit to ekstremalnie rzadki minerał miedzi, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie i ciemnozielonej barwie.
Opis
## Charakterystyka Barlowit jest rzadkim hydroksyhalogenkiem miedzi, cenionym za idealnie wykształcone, heksagonalne kryształy. Zazwyczaj tworzy cienkie do grubych, tabliczkowe kryształy o ostrych krawędziach, które mogą występować pojedynczo, w równoległych zrostach lub tworzyć atrakcyjne, rozetowe agregaty. Jego barwa jest intensywnie ciemnozielona, często tak ciemna, że wydaje się niemal czarna. Minerał ten jest kruchy i wymaga ostrożnego obchodzenia się. ## Właściwości fizyczne Twardość barlowitu w skali Mohsa wynosi około 2.5, co czyni go minerałem miękkim. Ma połysk szklisty, na ścianach kryształów przechodzący w półmetaliczny. Jest nieprzezroczysty, a jedynie w bardzo cienkich odłamkach staje się przeświecający, ukazując swoją zieloną barwę. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 4.21 g/cm³. Cechuje się doskonałą łupliwością w jednej płaszczyźnie, równoległej do podstawy heksagonalnych kryształów. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, ciemnozielonym kolorze, który w zależności od oświetlenia i grubości kryształu może sprawiać wrażenie czarnego. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Barlowit został opisany jako nowy gatunek minerału w 2009 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Anthony'ego R. Kampfa. Jego nazwa honoruje Alfreda "Freda" Barlowa (1940-2016), znanego amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Arizony, który specjalizował się w minerałach z tego regionu i dostarczył próbki do badań. Miejscem typowym (locus typicus) jest góra Otto w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, barlowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest wysoko cenionym okazem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i regionalnych.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną barlowitu jest jego charakterystyczny pokrój w formie ostro zarysowanych, heksagonalnych tabliczek. Ciemnozielona barwa, szklisto-półmetaliczny połysk oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku są również kluczowe. Występowanie w specyficznym środowisku wtórnych minerałów miedzi jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Barlowit może być mylony z innymi tabliczkowymi, zielonymi minerałami miedzi, takimi jak claringbullit, z którym często współwystępuje. Ostateczne odróżnienie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS), ze względu na subtelne różnice w składzie i strukturze. Od ciemnych odmian miki odróżnia go znacznie większa gęstość i heksagonalny (a nie pseudoheksagonalny) pokrój. ## Formy kryształów Barlowit krystalizuje w formie cienkich do grubych, sześciobocznych płytek i tabliczek. Kryształy te często układają się w rozetowe lub wachlarzowate agregaty, a także tworzą zrosty równoległe, gdzie mniejsze kryształy narastają na większych z zachowaniem tej samej orientacji krystalograficznej.
Środowisko geologiczne
## Geneza Barlowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania złóż miedzi. Jego formowanie wymaga specyficznych warunków geochemicznych, a mianowicie obecności bromu i fluoru. W lokalizacji typowej powstał w spękaniach trachitu i andezytu w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków miedzi pod wpływem zasolonych, bogatych w halogenki wód. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi, wtórnymi minerałami miedzi. W lokalizacji typowej na górze Otto jego najważniejszymi minerałami towarzyszącymi są claringbullit, atacamit, hematyt, goethyt oraz inne, często jeszcze nieopisane halogenki miedzi. ## Lokalizacje Najważniejszym i praktycznie jedynym źródłem dobrze wykształconych okazów barlowitu jest jego lokalizacja typowa - góra Otto (Otto Mountain) w dystrykcie górniczym Silver Lake, hrabstwo San Bernardino, Kalifornia, USA. Jest to stanowisko znane z występowania wielu rzadkich minerałów wtórnych.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy barlowitu to te z ostro wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o wyraźnym heksagonalnym zarysie i dobrym połysku. Szczególnie poszukiwane są atrakcyjne wizualnie, rozetowe agregaty kryształów osadzone na niewielkiej matrycy skalnej. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z tabliczkami przekraczającymi kilka milimetrów są już uważane za wyjątkowe. Czystość okazu i brak uszkodzeń mechanicznych (wyszczerbień wynikających z łupliwości) znacząco podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym stanowiskiem, z którego pochodzą okazy barlowitu o znaczeniu kolekcjonerskim, jest góra Otto w Kalifornii, USA. Okazy z tej lokalizacji są uważane za światowy standard dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Barlowit jest minerałem niezwykle delikatnym, miękkim i posiadającym doskonałą łupliwość. Należy czyścić go wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub płynami czyszczącymi jest wysoce niewskazany. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich chemikaliów (kwasów, rozpuszczalników), a także kontaktu z wodą, która może zainicjować procesy chemiczne na powierzchni kryształów. Minerał jest wrażliwy na uderzenia i zarysowania - nawet paznokieć może go uszkodzić. Należy chronić go przed gwałtownymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy barlowitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby zapobiec kontaktowi z innymi minerałami i chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi. Zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach o niskiej wilgotności.