Barioperovskite
Wzór chemiczny: BaTi<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>
Tytanian baru z grupy perowskitu, ekstremalnie rzadki minerał tworzący mikroskopijne inkluzje w skałach płaszcza ziemskiego.
Opis
## Charakterystyka Barioperowskit to tytanian baru należący do nadgrupy perowskitu. Jest naturalnym odpowiednikiem niezwykle ważnego materiału syntetycznego - tytanianu baru. W naturze występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych, anhedralnych (nieforemnych) lub subhedralnych (słabo wykształconych) ziaren, będących inkluzjami w innych minerałach, głównie w granatach. Z tego powodu nie istnieją makroskopowe, widoczne gołym okiem okazy barioperowskitu, a jego wygląd zewnętrzny nie jest znany. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar naturalnych wystąpień, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, połysk czy barwa, nie została określona. Jedyną precyzyjnie wyznaczoną cechą jest gęstość, która wynosi około 6,03 g/cm³ i jest wartością obliczoną na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Barwy i odmiany Barwa i inne właściwości optyczne naturalnego barioperowskitu są nieznane. Minerał nie tworzy żadnych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - dominacji baru (Bario-) oraz do jego związku strukturalnego z perowskitem, który jest modelem dla całej grupy minerałów o tej samej strukturze krystalicznej. Został odkryty przez zespół badawczy pod kierownictwem Luci Bindiego. ## Zastosowania Naturalny barioperowskit, z racji swojej ekstremalnej rzadkości i mikroskopijnej formy, nie ma żadnego zastosowania i stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego. Jednak jego syntetyczny odpowiednik, tytanian baru (BaTiO₃), jest jednym z kluczowych materiałów w nowoczesnej elektronice. Wykorzystuje się go masowo do produkcji kondensatorów ceramicznych, urządzeń piezoelektrycznych (przetworników, sensorów) oraz termistorów ze względu na jego unikalne właściwości ferroelektryczne i dielektryczne.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja barioperowskitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Rozpoznanie opiera się na analizie chemicznej w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności baru i tytanu oraz na dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu określenia jego struktury krystalicznej typu perowskitu. Wizualne rozpoznanie jest wykluczone. ## Odróżnianie od podobnych Od innych minerałów z grupy perowskitu (np. perowskitu właściwego - CaTiO₃, lueshytu - NaNbO₃, czy loparytu) odróżnia go jednoznacznie skład chemiczny. Wszystkie te minerały mogą tworzyć podobne mikroskopijne ziarna i ich rozróżnienie wymaga specjalistycznej aparatury badawczej. ## Formy kryształów Barioperowskit tworzy wyłącznie anhedralne (nieforemne, ksenomorficzne) lub subhedralne (słabo wykształcone) ziarna o mikroskopijnych rozmiarach, zwykle nieprzekraczających kilkudziesięciu mikrometrów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Barioperowskit jest minerałem głębokiego pochodzenia, formującym się w warunkach ultrawysokiego ciśnienia i wysokiej temperatury, charakterystycznych dla górnego płaszcza Ziemi. Jego obecność w skałach ultramaficznych (perydotytach) wskazuje na specyficzne procesy metasomatyczne zachodzące na dużych głębokościach, związane z cyrkulacją fluidów bogatych w bar. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje jako inkluzje w piropie (odmiana granatu) i oliwinie. Współwystępuje także z chromitem i klinopiroksenami. Jego obecność jest ściśle związana ze skałami kompleksu ofiolitowego. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania naturalnego barioperowskitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kompleks ofiolitowy Beni Bousera w górach Rif w północnym Maroku.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Nie dotyczy. Barioperowskit nie jest przedmiotem kolekcjonerstwa w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Nie tworzy okazów, które mogłyby być oceniane pod kątem estetycznym. Jego wartość jest czysto naukowa. ## Ceny rynkowe Nie istnieje rynek dla naturalnego barioperowskitu. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym stanowiskiem jest lokalizacja typowa w Maroku, która jest obiektem badań naukowych, a nie miejscem pozyskiwania okazów kolekcjonerskich.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Nie dotyczy. Barioperowskit występuje wyłącznie jako mikroskopijne inkluzje wewnątrz innych minerałów (tzw. minerałów-gospodarzy). Ewentualna pielęgnacja dotyczy wyłącznie minerału-gospodarza, np. granatu. ## Czego unikać Nie dotyczy. Wszelkie oddziaływania fizyczne i chemiczne wpływają na otaczający go minerał. ## Przechowywanie Okazy zawierające barioperowskit są przechowywane w kolekcjach naukowych i badawczych. Nie są dostępne w obrocie kolekcjonerskim jako oddzielne minerały. Przechowywanie dotyczy całego okazu skały lub minerału-gospodarza.