Barioferrite

Wzór chemiczny: BaFe<sup>3+</sup><sub>12</sub>O<sub>19</sub>

Barioferryt to rzadki tlenek baru i żelaza o silnych właściwościach magnetycznych, tworzący drobne, heksagonalne płytki.

## Charakterystyka Barioferryt jest tlenkiem z grupy magnetytu, chemicznie klasyfikowanym jako heksaferryt baru. Minerał ten tworzy bardzo małe, cienkie, heksagonalne (sześciokątne) kryształy w formie płytek, rzadko przekraczające 1 mm. Zazwyczaj występuje w postaci wrostków w innych minerałach lub jako drobne ziarna w obrębie skały. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę z metalicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Barioferryt charakteryzuje się wysoką twardością, wynoszącą około 7 w skali Mohsa, co jest nietypowe dla większości tlenków. Jego gęstość jest znaczna i wynosi około 5.3 g/cm³. Najważniejszą cechą fizyczną jest silny magnetyzm (ferromagnetyzm), co oznacza, że jest trwale namagnesowany i silnie przyciągany przez magnes. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednorodny pod względem barwy i występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "barioferryt" nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - obecności baru (Barium) i żelaza (Ferrum). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1995 roku przez B. W. Evansa i J. A. Konnerta na podstawie materiału z kopalni w Kajlidongri w Indiach, chociaż jego syntetyczny odpowiednik był znany i produkowany przemysłowo od lat 50. XX wieku. ## Zastosowania Naturalny barioferryt jest rzadkością i ma znaczenie wyłącznie naukowe oraz kolekcjonerskie. Jego syntetyczny odpowiednik, znany jako heksaferryt baru, jest natomiast niezwykle ważnym materiałem przemysłowym. Ze względu na silny magnetyzm, wysoką odporność na korozję i demagnetyzację, jest masowo wykorzystywany do produkcji magnesów trwałych (tzw. magnesów ferrytowych), stosowanych w silnikach elektrycznych, głośnikach, zabawkach, a także jako nośnik zapisu magnetycznego w taśmach i dyskietkach.

Właściwości

Twardość Mohsa
7
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
5.28
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną barioferrytu jest jego bardzo silny magnetyzm (jest ferromagnetyczny). Można go łatwo zidentyfikować, sprawdzając reakcję na magnes. Inne cechy to czarna barwa, metaliczny połysk, wysoka twardość oraz charakterystyczna forma drobnych, heksagonalnych płytek widocznych pod powiększeniem. ## Odróżnianie od podobnych Barioferryt można pomylić z magnetytem, hematytem lub ilmenitem. - **Magnetyt** również jest silnie magnetyczny, ale krystalizuje w układzie regularnym, tworząc ośmiościany lub dwunastościany rombowe, a nie heksagonalne płytki. Ma też niższą twardość (5.5-6.5). - **Hematyt** może tworzyć płytkowe kryształy (tzw. żelazianka), ale jest tylko słabo magnetyczny (reaguje na silny magnes neodymowy) i charakteryzuje się czerwonobrunatną rysą (barioferryt ma czarną). - **Ilmenit** jest niemagnetyczny lub bardzo słabo magnetyczny i ma niższą twardość (5-6). ## Formy kryształów Barioferryt tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Występują one jako pojedyncze, rozproszone płytki lub niewielkie agregaty w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Barioferryt jest minerałem metamorficznym. Powstaje w warunkach metamorfizmu wysokiego ciśnienia i stosunkowo niskiej temperatury, w skałach bogatych w mangan i bar, takich jak złoża Kajlidongri w Indiach. Tworzy się w facji eklogitowej lub glaukofanowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak hollandyt, braunit, hematyt, bixbyit-(Mn), piemontyt, kwarc oraz minerały z grupy flogopitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to kopalnia manganu Kajlidongri w dystrykcie Jhabua (Madhya Pradesh, Indie). Jest to jedyne miejsce, z którego pochodzą dobrze wykształcone, naturalne kryształy barioferrytu. Został również zidentyfikowany w ultrazasadowych skałach w Hiszpanii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu barioferrytu zależy przede wszystkim od obecności dobrze wykształconych, widocznych gołym okiem lub pod niewielkim powiększeniem kryształów. Najbardziej cenione są okazy, na których czarne, błyszczące, heksagonalne płytki barioferrytu tworzą estetyczny kontrast z jaśniejszą skałą macierzystą. Wielkość kryształów jest kluczowa, ponieważ większość z nich jest mikroskopijna - okazy z kryształami przekraczającymi 1 mm są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Kajlidongri w Indiach. Praktycznie wszystkie dostępne na rynku naturalne barioferryty pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy barioferrytu są zazwyczaj bardzo małe i osadzone w skale macierzystej. Czyszczenie powinno ograniczać się do delikatnego usunięcia kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza. Ze względu na jego twardość i stabilność chemiczną, można go myć w wodzie destylowanej, a następnie dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić skałę macierzystą. Mimo wysokiej twardości, kryształy są kruche i mogą ulec uszkodzeniu mechanicznemu przy nieostrożnym obchodzeniu się. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem czy temperaturą. ## Przechowywanie Przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić drobne kryształy przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na silny magnetyzm, okazy należy trzymać z dala od czułych urządzeń elektronicznych i magnetycznych nośników danych (kart kredytowych, dysków twardych).

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej