Barentsite
Wzór chemiczny: Na<sub>7</sub>Al(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(HCO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>F<sub>4</sub>
Barentsyt to rzadki, bezbarwny lub biały węglan sodu i glinu, charakteryzujący się doskonałą łupliwością i perłowym połyskiem.
Opis
## Charakterystyka Barentsyt jest złożonym uwodornionym węglanem i fluorkiem sodu oraz glinu. Tworzy tabliczkowe lub blaszkowate kryształy, jednak najczęściej występuje w postaci ziarnistych lub blaszkowatych agregatów. Jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub szarawy, rzadziej bladożółty. Charakterystyczną cechą jest jego silny połysk, który na powierzchniach łupliwości staje się wyraźnie perłowy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 4. Ma gęstość 2,56-2,58 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego. Posiada szklisty połysk, który na doskonałych płaszczyznach łupliwości przechodzi w perłowy. ## Barwy i odmiany Barentsyt nie tworzy nazwanych odmian. Jego zabarwienie jest zazwyczaj subtelne i obejmuje odcienie od bezbarwnego przez biały i szarawy po bladożółty. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1982 roku przez Aleksandra Pietrowicza Chomiakowa. Nazwa "barentsyt" honoruje Willema Barentsa (ok. 1550-1597), holenderskiego nawigatora i odkrywcę, który badał arktyczne rejony Europy, w tym obszary Półwyspu Kolskiego, gdzie minerał został odkryty. ## Zastosowania Barentsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i jest ceniony wyłącznie jako minerał kolekcjonerski ze względu na swoją rzadkość i pochodzenie.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest doskonała łupliwość w dwóch kierunkach, która powoduje, że minerał łatwo dzieli się na cienkie blaszki o perłowym połysku. Gwałtowna reakcja z kwasem solnym (burzenie) jest również cechą potwierdzającą. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi lub białymi minerałami z pegmatytów alkalicznych, takimi jak natryt czy termonatryt. Odróżnia go od nich obecność glinu w składzie, wyższa twardość oraz charakterystyczna łupliwość. ## Formy kryształów Kryształy są rzadkie i mają postać cienkich, tabliczkowych płytek. Zazwyczaj tworzy blaszkowate, łuskowate lub ziarniste skupienia wrosłe w skałę.
Środowisko geologiczne
## Geneza Powstaje w późnych, niskotemperaturowych stadiach procesów hydrotermalnych w ultraalkalicznych pegmatytach i żyłach hydrotermalnych przecinających masywy nefelinowo-sjenitowe. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi, takimi jak natroksalat, termonatryt, williaumit, egiryn, mikroklin i nefelin. ## Lokalizacje Główne i praktycznie jedyne znaczące stanowiska barentsytu na świecie znajdują się na Półwyspie Kolskim w Rosji, w masywach alkalicznych Chibin i Łowoziera (np. góra Alluaiw).
Rzadkość
Rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi, przezroczystymi kryształami. Wysoko oceniane są również bogate skupienia blaszkowate o silnym perłowym połysku, kontrastujące z ciemniejszą skałą macierzystą. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z masywów Chibin i Łowoziera na Półwyspie Kolskim w Rosji, które są lokalizacją typową dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Po czyszczeniu należy je natychmiast osuszyć. Nie należy stosować myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Barentsyt jest węglanem, dlatego gwałtownie reaguje z kwasami, ulegając rozpuszczeniu. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami. Ze względu na niską twardość jest podatny na zarysowania. ## Przechowywanie Przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań i kontaktu z twardszymi minerałami. Chronić przed kurzem i wilgocią.