Barberiite

Wzór chemiczny: N₃-H₄BF₄

Barberyit to rzadki, bezbarwny lub biały fluorek boru i amonu, występujący w postaci nalotów i skorup w środowiskach wulkanicznych.

## Charakterystyka Barberyit jest fluorkiem o złożonym składzie chemicznym, krystalizującym w układzie rombowym. Występuje niezwykle rzadko, tworząc drobne, bezbarwne lub białe kryształy o pokroju tabliczkowym lub słupkowym. Najczęściej obserwuje się go w formie ziarnistych skupień, proszkowych nalotów lub cienkich skorup na skałach wulkanicznych, bezpośrednio w miejscach ekshalacji gazów (fumarolach). ## Właściwości fizyczne Kryształy barberyitu wykazują połysk szklisty. Minerał ten jest stosunkowo miękki, a jego gęstość jest niska, co jest typowe dla minerałów powstających w procesach sublimacji. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć włoskiego geologa i wulkanologa Franco Barberiego (ur. 1938), profesora Uniwersytetu w Pizie, w uznaniu jego wkładu w badania nad wulkanizmem i zagrożeniami geologicznymi. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2005 roku. Miejscem typowym (locus typicus) jest wulkan La Fossa na wyspie Vulcano, w archipelagu Wysp Liparyjskich we Włoszech.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-3
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 1.85
Łupliwość: Dobra wg {010}
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja barberyitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). W warunkach polowych lub w kolekcji jest niemożliwy do zidentyfikowania wizualnie. Jego występowanie ogranicza się do specyficznego środowiska aktywnych fumaroli wulkanicznych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi produktami sublimacji wulkanicznej, takimi jak salmiak (chlorek amonu) czy inne rzadkie fluorki. Salmiak ma jednak słony smak i krystalizuje w układzie regularnym. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub krótkosłupowe kryształy, zazwyczaj o wielkości poniżej 1 mm. Najczęściej spotykany jest w postaci drobnoziarnistych agregatów, proszkowych nalotów i kruchych skorup.

Środowisko występowania

## Geneza Barberyit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, powstającym w procesie sublimacji z gorących gazów (ekshalacji) wulkanicznych. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej w temperaturach od 100 do 250°C w otoczeniu aktywnych fumaroli. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami uformowanymi w podobnych warunkach, takimi jak salmiak, siarka rodzima, realgar, aurypigment oraz inne rzadkie fluorki i siarczany. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone miejsce występowania tego minerału na świecie to krater La Fossa na wulkanie Vulcano, należącym do Wysp Liparyjskich (Eolskich) na północ od Sycylii, we Włoszech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z uwagi na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz barberyitu jest niezwykle cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów i instytucji naukowych. Wartość okazu zależy od bogactwa nalotu, obecności widocznych (choćby mikroskopijnych) kryształów oraz estetyki skały macierzystej. Okazy z dobrze udokumentowaną lokalizacją i analizą chemiczną są najbardziej pożądane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i delikatność, okazy barberyitu w zasadzie nie podlegają czyszczeniu. Jakakolwiek ingerencja mechaniczna lub chemiczna grozi zniszczeniem minerału. Okazy powinny być zachowane w stanie, w jakim zostały znalezione. ## Czego unikać Barberyit jest rozpuszczalny w wodzie. Należy unikać kontaktu z wodą, wilgocią, chemikaliami oraz wysoką temperaturą, która może spowodować jego rozkład. Należy chronić go przed wszelkimi wibracjami i uderzeniami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, hermetycznie zamykanych pojemnikach (tzw. micromount boxach), w suchym środowisku, z dala od źródeł światła i zmian temperatury. Najlepiej w połączeniu ze środkiem pochłaniającym wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej