Bararite

Wzór chemiczny: (N₃-H₄)₂SiF₆

Bararyt to rzadki minerał z grupy halogenków, będący niskotemperaturową, trygonalną odmianą heksafluorokrzemianu amonu.

## Charakterystyka Bararyt jest rzadkim minerałem z grupy halogenków. Zazwyczaj tworzy bezbarwne lub białe, bardzo drobne kryształy, które mogą formować ziemiste lub skorupiaste naloty i agregaty. Jest niskotemperaturową, trygonalną odmianą dimorficzną heksafluorokrzemianu amonu - jego wysokotemperaturowym odpowiednikiem jest kryptohalit, krystalizujący w układzie regularnym. Ze względu na swoją rozpuszczalność w wodzie, bararyt jest minerałem nietrwałym w wilgotnym środowisku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością, wynoszącą około 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że jest dość miękki. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest niska, wynosi około 2.15 g/cm³. ## Barwy i odmiany Bararyt jest najczęściej bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia w 1876 roku - kopalni Barari w dystrykcie Dhanbad w Indiach. Został opisany przez włoskiego mineraloga i geologa Gerolamo Boccardo. ## Zastosowania Bararyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.153
Łupliwość: None
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Transparent to Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną bararytu jest jego reakcja na wilgoć - jest rozpuszczalny w wodzie. Tworzy charakterystyczne białe lub bezbarwne, ziemiste naloty w specyficznych środowiskach, takich jak płonące hałdy kopalniane. Niska twardość i gęstość również są pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Bararyt można pomylić z innymi rozpuszczalnymi w wodzie siarczanami lub halogenkami, takimi jak salmiak (chlorek amonu) czy mascagnit (siarczan amonu), które występują w podobnych środowiskach. Od salmiaku odróżnia go brak słonego smaku. Pewne rozróżnienie od kryptohalitu, jego dimorficznej odmiany, wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Bararyt najczęściej występuje w postaci bardzo drobnych, heksagonalnych lub trygonalnych kryształów, które tworzą skorupiaste, pylaste lub ziemiste naloty i agregaty. Rzadko obserwuje się dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy widoczne gołym okiem.

Środowisko występowania

## Geneza Bararyt jest minerałem pochodzenia wtórnego, powstającym w wyniku sublimacji. Tworzy się w specyficznych warunkach, najczęściej w strefach pożarów podziemnych w kopalniach węgla lub na płonących hałdach kopalnianych. Powstaje w wyniku reakcji gazowego fluorowodoru (pochodzącego z rozkładu minerałów ilastych) z amoniakiem (powstającym ze spalania węgla) w temperaturze poniżej 15°C. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami powstającymi w podobnych warunkach, takimi jak salmiak, siarka rodzima, kryptohalit i mascagnit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania bararytu na świecie to m.in. miejsce odkrycia w kopalni Barari w Indiach; Wezuwiusz we Włoszech; płonące hałdy w Pensylwanii (USA), w szczególności w hrabstwie Northumberland; a także w kopalniach węgla w Rosji (Czelabińsk) i Niemczech (Saksonia).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest obfitość i czystość nalotu bararytu na matrycy skalnej. Okazy z dobrze widocznymi, choć drobnymi, skupiskami krystalicznymi są bardziej cenione. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej samej paragenezy, np. salmiakiem. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z klasycznych lokalizacji dla tego typu minerałów, czyli płonących hałd w Pensylwanii w USA oraz z okolic Wezuwiusza we Włoszech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Bararyt jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego, suchego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i innymi płynami. Minerał jest bardzo wrażliwy na wilgoć i może ulec całkowitemu rozpuszczeniu. Należy go chronić przed wysoką temperaturą, która może spowodować jego przemianę w kryptohalit. ## Przechowywanie Okazy bararytu muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być eksponowane z dala od źródeł ciepła i wilgoci, w stabilnych warunkach temperaturowych.